Công tác đấu thầu tại cty Cầu 14

Đấu thầu xây lắp góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nớc về
đầu t và xây dựng, hạn chế và loại trừ các tình trạng nh thất thoát lãng phí vốn
đầu t và các hiện tợng tiêu cực khác trong xây dựng cơ bản.
Đấu thầu xây lắp góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của các dự án,
nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của ngành xây dựng nớc ta.
Đấu thầu là động lực, điều kiện để cho các doanh nghiệp xây dựng cạnh
tranh lành mạnh trong cơ chế thị trờng, thúc đẩy sự phát triển của ngành công
nghiệp xây dựng.
b. Đấu thầu giúp chủ đầu t lựa chọn đợc đối tác phù hợp nhất.
- Thông qua đấu thầu xây lắp, chủ đầu t sẽ tìm đợc các nhà thầu hợp lý
nhất và có khả năng đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của dự án.
- Thông qua đấu thầu xây lắp và kết quả hoạt động giao nhận thầu của chủ
đầu t sẽ tăng cờng đợc hiệu quả quản lý vốn đầu t, tránh tình trạng thất thoát
vốn đầu t ở tất cả các khâu của quá trình thi công xây lắp.
- Đấu thầu sẽ giúp chủ đầu t giải quyết đợc tình trạng lệ thuộc vào nhà
thầu duy nhất.
- Đấu thầu tạo cơ hội nâng cao trình độ và năng lực của đội ngũ cán bộ
kinh tế, kỹ thuật của các bên mời thầu và nhà thầu.
c. Đầu thầu tạo môi trờng lành mạnh giúp các nhà thầu nâng cao khả
năng cạnh tranh của mình, tạo sự công bằng và hiệu quả cao trong xây dựng.
Nhờ nguyên tắc công khai và bình đẳng trong đấu thầu, các doanh nghiệp
xây dựng phát huy đến mức cao nhất cơ hội tìm kiếm dự án, tham gia đấu thầu
và ký kết hợp đồng (nếu trúng thầu), tạo ra công ăn việc làm cho ngời lao động,
phát triển sản xuất kinh doanh.
- Để thắng thầu mỗi nhà thầu phải chọn trọng điểm để đầu t về các mặt kỹ
thuật, công nghệ và lao động. Từ đó sẽ nâng cao năng lực của doanh nghiệp
không chỉ trong một lần tham gia đấu thầu mà còn góp phần phát triển mở rộng
qui mô doanh nghiệp dần dần.
5
- Để thắng thầu doanh nghiệp xây dựng phải hoàn thiện về mặt tổ chức
quản lý nâng cao trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ trong việc lập hồ sơ dự
thầu cũng nh toàn cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp.
- Thông qua đấu thầu, các doanh nghiệp xây dựng sẽ tự nâng cao hiệu quả
công tác quản trị tài chính, làm giảm chi phí và thúc đẩy nâng cao hiệu quả sản
xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Trong xây dựng hiện nay, hình thức đấu thầu là hình thức công bằng nhất,
bắt buộc các doanh nghiệp tham gia muốn thắng thầu đều phải tự nâng cao
năng lực của mình. Nhà thầu nào có sức cạnh tranh cao sẽ thắng thầu. Chủ đầu
t dựa trên các tiêu chuẩn đợc xác định trớc để so sánh, lựa chọn nhà thầu, có sự
giám sát của cơ quan có thẩm quyền. Trong sự công bằng khách quan nh vậy sẽ
tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh, sẽ giúp cho việc nâng cao hiệu quả kinh tế của
ngành xây dựng nói riêng và hiệu quả kinh tế nói chung.
2.2. Vai trò của đấu thầu đối với doanh nghiệp xây dựng
Trong cơ chế thị trờng ngày nay đã hết thời mà doanh nghiệp xây dựng
nhận các công trình xây dựng từ cấp trên giao mà muốn tồn tại, muốn duy trì
hoạt động sản xuất kinh doanh cũng nh các loại hình doanh nghiệp khách,
doanh nghiệp xây dựng cũng phải tham gia vào thị trờng xây dựng để tìm kiếm
và giành lấy các dự án. Nhng không giống nh các doanh nghiệp kinh doanh
trong các lĩnh vực khác mà đối tợng sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp
xây dựng là các công trình xây dựng. Do vậy doanh nghiệp xây dựng muốn duy
trì hoạt động sản xuất kinh doanh không có cách nào khác là tìm kiếm thông tin
về các dự án đầu t và tham gia đấu thầu. Nếu không tham gia đấu thầu hoặc trợt
thầu thì sẽ không tạo đủ công ăn việc làm cho ngời lao động, hoạt động sản
xuất kinh doanh có thể bị đình trệ. Vậy có thể nói đấu thầu là tiền đề cơ sở và
nền tảng của quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Nh chúng ta đã biết dự thầu là hình thức tham gia cạnh tranh trên thị trờng
xây dựng. Sự cạnh tranh này rất quyết liệt và mạnh mẽ thể hiện ở những khía
cạnh:
- Muốn tham gia đấu thầu thì doanh nghiệp phải có uy tín nhất định trên
thị trờng, bởi nớc ta mới áp dụng đấu thầu không lâu mà phần lớn áp dụng hình
thức đấu thầu hạn chế. Nh vậy khi tham gia đấu thầu doanh nghiệp xây dựng có
thể thấy đợc khả năng và năng lực của mình so với đối thủ nh thế nào để có biện
6
pháp duy trì và nâng cao hơn nữa năng lực của mình. Từ đó uy tín của doanh
nghiệp ngày càng đợc nâng cao, vị thế của doanh nghiệp ngày càng đợc cải
thiện.
- Khi tham gia đấu thầu các doanh nghiệp xây dựng có điều kiện nâng cao
trình độ chuyên môn, kinh nghiệm cho cán bộ công nhân viên, tạo điều kiện
hoàn thiện về mặt tổ chức.
- Khi tham gia đấu thầu nhiều và thắng thầu, doanh nghiệp tạo thêm mối
quan hệ với các chủ đầu t, cơ quan nhà nớc tạo tiền đề cho sự phát triển của
doanh nghiệp.
Nh vậy ta thấy đấu thầu có vai trò hết sức quan trọng, nó là cơ sở, nền tảng
là nhân tố không thể thiếu đợc trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp. Chính việc tham gia đấu thầu thành công là phải có sự tích luỹ kinh
nghiệm, tìm kiếm thông tin đa dạng, và điều quan trọng hơn là phải dựa vào
năng lực và vị thế của công ty. Việc tham gia đấu thầu và giành thắng lợi đóng
vai trò tích cực trong việc tạo ra công ăn, việc làm, duy trì hoạt động sản xuất
kinh doanh của doanh nghiệp.
Vậy ta có thể nói đấu thầu là tất yếu khách quan mà mỗi chúng ta không
thể phủ nhận.
3. Các hình thức đấu thầu theo tính chất công việc
Trong đấu thầu xây dựng có 4 loại đấu thầu chủ yếu sau:
- Đấu thầu tuyển chọn t vấn: đây là loại đấu thầu nhằm lựa chọn các cá
nhân tổ chức t vấn có thể đáp ứng đợc yêu cầu của bên mời thầu để t vấn về một
vấn đề nào đó của chủ đầu t.
- Đấu thầu mua sắm hàng hoá: là loại đấu thầu nhằm lựa chọn các nhà
thầu mà họ có thể cung cấp vật t thiết bị cho bên mời thầu với giá, thời gian
cung cấp hợp lý, đảm bảo các yêu cầu đặt ra của bên mời thầu.
- Đấu thầu để lựa chọn đối tác thực hiện dự án: đây là loại đấu thầu để lựa
chọn nhà thầu thực hiện từng phần hay toàn bộ dự án đầu t.
- Đấu thầu xây lắp: là loại đấu thầu trong đó chủ đầu t (bên mời thầu) tổ
chức sự cạnh tranh giữa các nhà thầu (doanh nghiệp xây dựng) với nhau, nhằm
lựa chọn nhà thầu có khả năng thực hiện những công việc có liên quan tới quá
7
trình xây dựng và lắp đặt các thiết bị công trình, hạng mục công trình thoả
mãn tốt nhất các yêu cầu của chủ đầu t.
* Những nội dung chủ yếu của đấu thầu xây lắp bao gồm:
+ Chủ đầu t (ngời có nhu cầu xây dựng) nêu rõ các yêu cầu của mình và
thông báo cho các nhà thầu biết.
+ Các nhà thầu căn cứ vào yêu cầu của chủ đầu t sẽ trình bày năng lực,
đa ra các giải pháp thi công xây lắp cho chủ đầu t xem xét, đánh giá.
+ Chủ đầu t đánh giá năng lực và các giải pháp của nhà thầu để chọn ra
các nhà thầu thích hợp nhất.
Sơ đồ 1. Khái quát hoạt động đấu thầu xây lắp
4. Các hình thức lựa chọn nhà thầu
4.1. Đấu thầu rộng rãi: là hình thức đấu thầu không hạn chế số lợng nhà
thầu tham gia. Bên mời thầu phải thông báo công khai về các điều kiện, thời
gian dự thầu trên các phơng tiện thông tin đại chúng tối thiểu 10 ngày trớc khi
phát hành hồ sơ mời thầu. Đấu thầu rộng rãi là hình thức chú ý áp dụng trong
đấu thầu.
4.2. Đấu thầu hạn chế: là hình thức đấu thầu mà bên mời thầu mời một số
nhà thầu (tối thiểu là 5) có đủ năng lực tham dự. Danh sách nhà thầu tham dự
phải đợc ngời có thẩm quyền hoặc cấp có thẩm quyền chấp thuận. Hình thức
này chỉ đợc xem xét áp dụng khi có những điều kiện sau:
- Chỉ có một số nhà thầu có khả năng đáp ứng đợc yêu cầu của gói thầu.
- Các nguồn vốn sử dụng yêu cầu phải tiến hành đấu thầu hạn chế.
- Do tình hình cụ thể của gói thầu mà việc đấu thầu hạn chế có lợi thế.
8
Chủ đầu tư Các nhà thầu
Ký kết
hợp đồng
Lựa chọn
nhà thầu
Yêu cầu
Năng lực, giải pháp
Đánh giá
4.3. Chỉ định thầu
Chỉ định thầu là hình thức chọn trực tiếp nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói
thầu để thơng thảo hợp đồng.
Hình thức này chỉ đợc áp dụng trong các trờng hợp đặc biệt sau:
- Trờng hợp bất khả kháng do thiên tai, địch hoạ, đợc phép chỉ định ngay
đơn vị có đủ năng lực để thực hiện công việc kịp thời, sau đó phải báo cáo thủ t-
ớng chính phủ về nội dung chỉ định thầu để xem xét phê duyệt. - Gói thầu có
tính chất nghiên cứu thử nghiệm, bí mật quốc gia, bí mật an ninh, bí mật quốc
phòng do thủ tớng chính phủ quyết định.
- Gói thầu đặc biệt do thủ tớng chính phủ quyết định trên cơ sở báo cáo
thẩm định của bộ kế hoạch và đầu t, ý kiến bằng văn bản của cơ quan tài trợ vốn
và các cơ quan liên quan.
Trong báo cáo đề nghị chỉ định thầu phải xác định rõ ba nội dung sau:
+ Lý do chỉ định thầu.
+ Kinh nghiệm và năng lực về mặt kỹ thuật, tài chính của nhà thầu đề nghị
chỉ định thầu.
+ Giá trị và khối lợng đã đợc ngời có thẩm quyền hoặc cấp có thẩm quyền
phê duyệt làm căn cứ cho chỉ định thầu.
4.4. Chào hàng cạnh tranh
Hình thức này đợc áp dụng cho những gói thầu mua sắm hàng hoá có giá
trị dới 2 tỷ đồng. Mỗi gói thầu phải có ít nhất 3 chào hàng của 3 nhà thầu khác
nhau trên cơ sở yêu cầu chào hàng của bên mời thầu. Việc gửi chào hàng có thể
đợc thực hiện bằng cách gửi trực tiếp, bằng Fax, bằng đờng bu điện hoặc bằng
các phơng tiện khác.
4.5. Mua sắm trực tiếp:
Trên cơ sở tuân thủ quy định tại khoản 3 điều 4 của quy chế đấu thầu, hình
thức mua sắm trực tiếp đợc áp dụng trong trờng hợp bổ sung hợp đồng cũ đã
thực hiện xong (dới một năm) hoặc hợp đồng đang thực hiện với điều kiện chủ
đầu t có nhu cầu tăng thêm số lợng hàng hoá hoặc khối lợng công việc mà trớc
đó đã đợc tiến hành đấu thầu, nhng phải đảm bảo không đợc vợt mức giá hoặc
9
đơn giá trong hợp đồng đã ký trớc đó. Trớc khi ký hợp đồng, nhà thầu phải
chứng minh có đủ năng lực về kỹ thuật và tài chính để thực hiện gói thầu.
4.6. Tự thực hiện
Hình thức này chỉ đợc áp dụng đối với các gói thầu mà chủ đầu t có đủ
năng lực thực hiện trên cơ sở tuân thủ quy định tại khoản 3 điều 4 của quy chế
đấu thầu (ngoài phạm vi quy định tại điều 63 của quy chế quản lý đầu t và xây
dựng).
4.7. Mua sắm đặc biệt
Hình thức này đợc áp dụng đối với các ngành hết sức đặc biệt mà nếu
không có những quy định riêng thì không thể đấu thầu đợc. Cơ quan quản lý
ngành phải xây dựng quy trình thực hiện đảm bảo các mục tiêu của quy chế đấu
thầu và có ý kiến thoả thuận của bộ kế hoạch và đầu t để trình thủ tớng chính
phủ quyết định.
5. Các phơng thức đấu thầu:
5.1. Đấu thầu một túi hồ sơ:
Là phơng thức mà nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu trong một túi hồ sơ. Phơng
thức này đợc áp dụng đối với đấu thầu mua sắm hàng hoá và xây lắp.
5.2. Đấu thầu 2 túi hồ sơ:
Là phơng thức mà nhà thầu nộp đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về giá trong
từng túi hồ sơ riêng vào cùng một thời điểm. Túi hồ sơ đề xuất kỹ thuật sẽ đợc
xem xét trớc để đánh giá. Các nhà thầu đạt số điểm kỹ thuật từ 70% trở lên sẽ
đợc mở tiếp túi hồ sơ đề xuất về giá để đánh giá. Phơng thức này chỉ đợc áp
dụng đối với đấu thầu tuyển chọn t vấn.
5.3. Đấu thầu 2 giai đoạn:
+ Phơng thức này áp dụng cho những trờng hợp sau:
- Các gói thầu mua sắm hàng hoá và xây lắp có giá từ 500 tỷ đồng trở lên.
- Các gói thầu mua sắm hàng hoá có tính chất lựa chọn công nghệ, thiết bị
toàn bộ, phức tạp về công nghệ và kỹ thuật hoặc gói thầu xây lắp đặc biệt phức
tạp.
- Dự án thực hiện theo hợp đồng chìa khoá trao tay.
10
Quá trình thực hiện phơng thức này nh sau:
- Giai đoạn thứ nhất: các nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu sơ bộ gồm đề xuất về
kỹ thuật và phơng án tài chính (cha có giá) để bên mời thầu xem xét và thảo
luận cụ thể với từng nhà thầu nhằm thống nhất về yêu cầu và tiêu chuẩn kỹ
thuật để nhà thầu chuẩn bị và nộp hồ sơ dự thầu chính thức của mình.
- Giai đoạn hai: bên mời thầu mời các nhà thầu tham gia trong giai đoạn
thứ nhất nộp hồ sơ dự thầu chính thức với đề xuất kỹ thuật đã đợc bổ sung hoàn
chỉnh trên cùng một mặt bằng kỹ thuật và đề xuất chi tiết về tài chính với đầy
đủ nội dung về tiến độ thực hiện điều kiện hợp đồng, giá dự thầu.
6. Các hình thức đấu thầu theo phạm vi đấu thầu:
6.1. Đấu thầu cạnh tranh trong nớc:
Đấu thầu trong nớc là hình thức đấu thầu chỉ có các nhà thầu trong nớc
tham dự. Khác với hình thức mua bán bình thờng khác chỉ có bên mua, bên bán
thơng lợng riêng với nhau, hình thức đấu thầu cạnh tranh mở ra công khai cho
nhiều nhà kinh doanh cạnh tranh với nhau dới các dạng khác nhau.
6.2. Đấu thầu cạnh tranh quốc tế
Đấu thầu quốc tế là cuộc đấu thầu có các nhà thầu trong nớc và ngoài nớc
tham dự. Trong một cuộc đấu thầu cạnh tranh quốc tế, bên gọi thầu thờng là
một nớc đang phát triển do một cơ quan chính phủ hay một công ty quốc gia đại
diện đứng ra tổ chức đấu thầu. Còn các công ty nớc ngoài dự thầu thờng là các
công ty lớn có tiềm năng và có kinh nghiệm kinh doanh quốc tế.
- Đấu thầu quốc tế chỉ đợc tổ chức trong các trờng hợp sau:
+ Đối với gói thầu mà không có nhà thầu nào trong nớc có khả năng đáp
ứng yêu cầu của gói thầu.
+ Đối với các dự án sử dụng nguồn vốn tài trợ của các tổ chức quốc tế
hoặc của nớc ngoài có quy định trong điều ớc là phải đấu thầu quốc tế.
- Nhà thầu nớc ngoài khi tham dự đấu thầu tại Việt Nam hoặc phải liên
doanh với nhà thầu Việt Nam, hoặc phải cam kết sử dụng thầu phụ Việt Nam,
nhng phải nêu rõ sự phân chia giữa các bên về phạm vi công việc, khối lợng và
đơn giá tơng ứng.
11
- Các nhà thầu nớc ngoài trúng thầu phải thực hiện cam kết về tỷ lệ % khối
lợng công việc cùng với đơn giá tơng ứng dành cho phía Việt Nam là liên danh
hoặc thầu phụ nh đã nêu trong hồ sơ dự thầu. Trong khi thơng thảo, hoàn thiện
hợp đồng nếu nhà thầu nớc ngoài trúng thầu không thực hiện các cam kết nêu
trong hồ sơ dự thầu thì kết quả đấu thầu sẽ bị huỷ bỏ. - Các nhà thầu tham gia
đấu thầu ở Việt Nam phải cam kết mua sắm và sử dụng các vật t, thiết bị phù
hợp về chất lợng và giá cả, đang sản xuất, gia công hoặc hiện có tại Việt Nam.
- Trong trờng hợp hai hồ sơ dự thầu của nhà thầu nớc ngoài đợc đánh giá
ngang nhau, hồ sơ dự thầu có tỷ lệ công việc dành cho phía Việt Nam là liên
danh hoặc thầu phụ cao hơn sẽ đợc chấp nhận.
- Nhà thầu trong nớc tham gia dự đấu thầu quốc tế (đơn phơng hoặc liên
danh) đợc xét u tiên khi hồ sơ dự thầu đợc đánh giá tơng đơng với các hồ sơ dự
thầu của nhà thầu nớc ngoài.
- Trờng hợp hai hồ sơ dự thầu đợc đánh giá ngang nhau, sẽ u tiên hồ sơ dự
thầu có tỷ lệ nhân công nhiều hơn.
- Nhà thầu trong nớc tham gia đấu thầu quốc tế sẽ đợc hởng chế độ u đãi
theo quy định của pháp luật.
7. Các nhân tố ảnh hởng đến đấu thầu xây lắp:
7.1. Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp:
a) Cơ chế quản lý của nhà nớc:
- Để tăng cờng quản lý các hoạt động xây dựng, chính phủ đã ban hành
quy chế đấu thầu và quy chế quản lý đầu t và xây dựng. Những quy chế này
giúp cho doanh nghiệp hoạt động một cách dễ dàng hơn, nhng nó cũng hạn chế
thị trờng hoạt động của doanh nghiệp.
- Ta thấy đây là nhân tố ảnh hởng bao chùm nhất của các doanh nghiệp
xây dựng, nó ảnh hởng tới mọi mặt của đấu thầu nh: hình thức, phơng thức đấu
thầu cá nhân, tổ chức có đủ t cách tham gia đấu thầu, ngời có thẩm quyền quyết
định đầu t
- Sự ảnh hởng lớn của pháp luật nhà nớc thể hiện ở 2 khía cạnh:
12
+ Đối với việc tổ chức đấu thầu của chủ đầu t: pháp luật và quy chế quy
định các dự án nào phải tổ chức đấu thầu những hình thức lựa chọn nhà thầu,
nhận hồ sơ nh thế nào, xét mở thầu ra sao
+ Đối với việc dự thầu của các nhà thầu, pháp luật và quy chế quy định
những doanh nghiệp xây dựng nào đợc phép tham gia dự thầu, điều kiện và
nguyên tắc tham gia dự thầu, nghĩa vụ và quyền lợi
- ở nớc ta hiện nay có các văn bản điều chỉnh hoạt động xây dựng là nghị
định 52/1999/NĐ-CP ban hành ngày 8-7-1999 về quy chế quản lý đầu t xây
dựng, nghị định số 88/1999/NĐ-CP ban hành 1-9-1999 về quy chế đấu thầu.
Nghị định số 12/2000/NĐ-CP và nghị định 14/2000/NĐ-CP về sửa đổi bổ sung,
nghị định 52/1999/NĐ-CP và nghị định 88/1999/NĐ-CP.
b) Hình thức lựa chọn nhà thầu của chủ đầu t
Theo nghị định số 88/1999/NĐ-CP ban hành ngày 1-9-1999 về quy chế
đấu thầu có 3 hình thức lựa chọn nhà thầu:
- Là đấu thầu rộng rãi.
- Đấu thầu hạn chế.
- Chỉ định thầu.
Với mỗi hình thức nó sẽ ảnh hởng rất lớn tới việc tổ chức đấu thầu của chủ
đầu t cũng nh việc dự thầu của các nhà thầu.
Việc chủ đầu t lựa chọn hình thức nào để tổ chức lựa chọn nhà thầu có ảnh
hởng rất lớn đến các công việc, công đoạn trong đấu thầu.
c) Các phơng thức đấu thầu
Theo nghị định 88/1999/NĐ-CP thì ở nớc ta hiện nay áp dụng các phơng
thức đấu thầu:
- Đấu thầu 1 túi hồ sơ - đấu thầu 2 túi hồ sơ
- Đấu thầu 2 giai đoạn.
Với mỗi phơng thức có một cách tiến hành và với trách nhiệm quyền hạn
của các bên tham gia khác nhau. Vì vậy chủ đầu t áp dụng phơng thức đấu thầu
nào sẽ ảnh hởng rất lớn tới tiến trình và kết quả đấu thầu.
d) Đối tợng đầu t:
13
Việc xác định đầu t trên lĩnh vực nào là hết sức quan trọng và là việc làm
hết sức cần thiết để từ đó ta xác định đợc nội dung công việc cầm thực hiện.
Việc đầu t trên các lĩnh vực khác nhau đòi hỏi hình thức đấu thầu và lựa chọn
nhà thầu cho phù hợp. Vì vậy nó sẽ ảnh hởng rất lớn đến công tác đấu thầu sau
này.
đ) Đối thủ cạnh tranh:
Đối thủ cạnh tranh cùng doanh nghiệp là những ngời tham gia dự thầu, tạo
ra sự cạnh tranh với nhau. Số lợng đối thủ và năng lực của các đối thủ trên thị
trờng quyết định mức độ cạnh tranh làm ảnh hởng đến khả năng thắng thầu của
doanh nghiệp. Điều đó đòi hỏi sự hết sức cẩn trọng khi tham gia đấu thầu của
doanh nghiệp, muốn giành đợc thắng lợi thì phải biết mình, biết đối thủ để có
phơng cách thích hợp.
7.2. Nhân tố bên trong doanh nghiệp:
Các nhân tố bên trong doanh nghiệp có ảnh hởng rất lớn mang tính quyết
định đến khả năng thắng thầu của doanh nghiệp. Các nhân tố đó bao gồm:
- Kinh nghiệm trong việc tìm kiếm thông tin, lập hồ sơ Những kinh
nghiệm này giúp cho doanh nghiệp có nhiều thông tin về các dự án mà chủ đầu
t đang và sẽ mời thầu để tự do có định hớng phù hợp. Và điều quan trọng là
kinh nghiệm trong tổ chức thi công là một trong những điều kiện giúp doanh
nghiệp có đủ khả năng tham dự đấu thầu và đạt điểm kinh nghiệm trong phần
chấm điểm kỹ thuật. Điều đó giúp doanh nghiệp có lợi thế cao khi tham gia đấu
thầu.
- Khả năng tài chính: đây là đòi hỏi quan trọng mà chủ đầu t đòi hỏi nhà
thầu cần phải có năng lực cần thiết khi tham gia dự thầu. Với năng lực tài chính
mạnh sẽ giúp doanh nghiệp tạo lợi thế trong cạnh tranh và giành thắng lợi.
- Khả năng về máy móc thiết bị: nếu doanh nghiệp tự chủ về máy móc,
thiết bị, cung cấp đầy đủ yêu cầu của chủ công trình đấu thầu thì sẽ tạo lợi thế
rất lớn trớc chủ đầu t theo tiêu chuẩn chấm thầu thì khả năng thiết bị của đơn vị
tham gia dự thầu có thể đạt tối đa 15 điểm/100. Hơn nữa khi đó doanh nghiệp
có thể cung cấp máy móc thiết bị theo yêu cầu do mình đặt ra nhằm giảm thời
gian thi công. Và có thể có thêm 3 điểm/100 điểm khi đánh giá tiêu chuẩn kỹ
thuật. Ngoài ra, doanh nghiệp tự chủ về máy móc thiết bị có thể tính khoản
14

Xem chi tiết: Công tác đấu thầu tại cty Cầu 14

Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả công cụ chính sách tiền tệ ở Việt Nam.DOC

“Thực trạng, giải pháp nâng cao hiệu quả công cụ chính sách tiền tệ ở Việt Nam”
2. Các mục tiêu của chính sách tiền tệ
Chính sách tiền tệ cũng như mọi chính sách kinh tế vĩ mô khác đều có
mục tiêu riêng của nó, đó là mục tiêu: ổn định giá cả, ổn định lãi suất, ổn định
hệ thống tài chính, thị trường ngoại hối, tăng trưởng kinh tế
Bên cạnh đó, muốn cho một nền kinh tế phát triển thì phải tạo được
nhiều công ăn việc làm. Muốn tạo được nhiều công ăn việc làm thì Nhà nước
phải điều tiết nền kinh tế trước hết là điều tiết lượng tiền sao cho khuyến
khích khả năng đầu tư và sản xuất kinh doanh của các chủ thể kinh tế ổn định
nền kinh tế, từng bước xây dựng hoàn chỉnh những chính sách và điều kiện
pháp lý, kích thích người dân tham gia hoạt động sản xuất đi xây dựng các
khu vực kinh tế mới, đảm bảo cho sự phát triển đồng đều của nền kinh tế.
Ngoài ra, việc thực thi chính sách tiền tệ còn nhằm mục tiêu ổn định
giá cả mà thực chất là mục tiêu ổn định lạm phát. Muốn ổn định được lạm
phát thì chúng ta phải có những công cụ thích hợp để điều hoà được lượng
tiền trong lưu thông. Do hàng năm nếu nền kinh tế tăng trưởng thì ta phải tăng
thêm lượng tiền vào lưu thông với khối lượng đúng bằng tỷ lệ tăng trưởng đó.
Có như vậy thì giá cả mới được ổn định, tỷ lệ lạm phát được ổn định. Nếu
như ta vẫn ấn định một khối lượng tiền tệ cứng nhắc một lần cho khoảng thời
gian dài sẽ có tác dụng làm cho giá cả và lương giảm nếu sản xuất tăng nên
tạo ra nhiều căng thẳng trong hoạt động sản xuất, lưu thông phân phối, ảnh
hưởng tới tăng trưởng kinh tế. Như vậy việc duy trì giá cả hay mức lạm phát
ở mức hợp lý chính là một công việc hết sức khó khăn và phức tạp. Đòi hỏi
các nhà nghiên cứu phải nghiên cứu tỷ lệ lạm phát dự kiến để từng bước điều
chỉnh tỷ lệ lạm phát trong tương lai.
Mặt khác, việc thay đổi cung ứng tiền tệ nhằm thay đổi lãi suất là một
nhiệm vụ của chính sách tiền tệ. Thực tế cho thấy lãi suất ảnh hưởng trực tiếp
tới đầu tư, tác động vào sản xuất sản phẩm, đồng thời ảnh hưởng đến tỷ lệ dự
Sinh viên: Nguyễn Đức Quỳnh GVHD: Đoàn Phương Thảo
5
“Thực trạng, giải pháp nâng cao hiệu quả công cụ chính sách tiền tệ ở Việt Nam”
trữ của ngân hàng thương mại Do vậy, phải ổn định lãi suất thì nền kinh tế
mới phát triển một cách vững chắc được.
Ngày nay, khi nền kinh tế thế giới đang phát triển, nhu cầu buôn bán
giao lưu quốc tế ngày càng tăng thì mục tiêu ổn định thị trường ngoại hối
ngày càng trở nên quan trọng. Do đó, nhà nước phải ổn định sức mua của
đồng tiền, tỷ giá, phải thu hút ngoại tệ phục vụ cho sự phát triển của đất nước.
Chính sách tiền tệ đóng vai trò quan trọng, góp phần rút ngắn thời gian
ngưng trệ và suy thoái kinh tế để chuyển sang giai đoạn tăng trưởng kinh tế,
nhất là làm sao duy trì một mức độ tăng trưởng với lạm phát ở tỷ lệ chấp
nhận được, có thể là tỷ lệ lạm phát một con só, hay nói cách khác một tỷ lệ
lạm phát thấp với tỷ lệ thất nghiệp thấp.
3. Các công cụ của chính sách tiền tệ
Chính sách tiền tệ của NHTƯ về điều tiết cung ứng tiền để hình thành
lãi suất, dự trữ, tỷ giá nhằm điều tiết kinh tế vĩ mô được thực hiện thông qua
các công cụ của nó. Những công cụ này là những thao tác nghiệp vụ mà
NHTƯ thực hiện thường xuyên như những hoạt động bình thường mỗi ngày.
Có các loại công cụ chủ yếu sau:
3.1. Chính sách chiết khấu
Chính sách chiết khấu là công cụ của Ngân hàng trung ương trong việc
thực thi chính sách tiền tệ, bằng cách cho vay tái cấp vốn cho các ngân hàng
kinh doanh. Khi Ngân hàng trung ương cho vay các ngân hàng kinh doanh
làm tăng thêm tiền dự trữ cho hệ thống ngân hàng, từ đó làm tăng thêm lượng
tiền cung ứng.
Cơ chế tác động
Ngân hàng trung ương kiểm soát công cụ này chủ yếu bằng cách tác
động đến giá cả khoản vay (lãi suất cho vay tái chiết khấu).
Sinh viên: Nguyễn Đức Quỳnh GVHD: Đoàn Phương Thảo
6
“Thực trạng, giải pháp nâng cao hiệu quả công cụ chính sách tiền tệ ở Việt Nam”
Khi Ngân hàng trung ương nâng lãi suất tái chiết khấu, tức làm cho giá
của khoản vay tăng, hạn chế cho vay các ngân hàng kinh doanh, làm cho khả
năng cho vay đối với nền kinh tế của các ngân hàng kinh doanh giảm xuống,
lượng tiền cung ứng giảm.
Ngược lại, khi Ngân hàng trung ương giảm lãi suất cho vay tái chiết
khấu, giá của khoản vay rẻ hơn, khuyến khích cho vay các ngân hàng kinh
doanh, làm cho khả năng cho vay của ngân hàng kinh doanh đối với nền kinh
tế tăng lên, lượng tiền cung ứng tăng lên.
Nếu chính sách là thắt chặt: NHTƯ quyết định nâng cao lãi suất chiết
khấu. Lãi suất chiếu khấu tăng làm cho NHTG không thể vay NHTƯ nhiều và
dễ dàng như trước. NHTG phải hạn chế bớt những cơ hội cho vay để bảo đảm
dự trữ. Như vậy, tác động trước hết làm tăng dự trữ của các NHTG, giảm cho
vay, hậu quả là tổng cầu và sản lượng giảm theo. Tác động tiếp theo làm cho
NHTG có ý thức rằng trong trường hợp khẩn cần vay nóng của NHTƯ thì
NHTG phải trả lãi suất cao buộc NHTG phải từ từ nâng lãi suất lên theo để
tránh thiệt hại khi phải vay của NHTƯ. Do đó lãi suất tiếp tục thắt chặt làm
ảnh hưởng đến cung ứng tiền và tác động đến nền kinh tế.
Ưu điểm
• Do việc vay mượn thực hiện trên nền các giấy tờ có giá nên thời hạn
vay mượn tương đối rõ ràng, việc hoàn trả tương đối chắc chắn.
• Thông qua biện pháp chiết khấu và tái chiết khấu cụ thể là thông qua lãi
suất chiết khấu, NHTƯ có thể thực hiện tốt hơn vai trò người cho vay
cuối cùng.
Hạn chế
• NHTƯ có thể thay đổi lãi suất chiết khấu nhưng không thể bắt các
NHTM phải đi vay tức là NHTM có quyền tự do vay hoặc không. Do
vậy NHTƯ khó có thể kiểm soát được việc cung ứng tiền một cách có
Sinh viên: Nguyễn Đức Quỳnh GVHD: Đoàn Phương Thảo
7
“Thực trạng, giải pháp nâng cao hiệu quả công cụ chính sách tiền tệ ở Việt Nam”
hiệu quả. Hơn nữa lại rất khó trong việc đảo ngược những thay đổi
trong chính sách chiết khấu.
• Khi NHTƯ ấn định một lãi suất đặc biệt nào đó tạo ra sự biến động
khoảng cách giữa lãi suất tái chiết khấu và lãi suất thị trường, dẫn tới
thay đổi ngoài dự kiến khối lượng tiền vay, khó kiểm soát cung tiền tệ.
3.2 Tỷ lệ dự trữ bắt buộc
Dự trữ bắt buộc là số tiền mà các tổ chức tín dụng phải giữ lại, mà
không được dùng để cho vay hoặc đầu tư, mức dự trữ này do Ngân hàng trung
ương quy định và bằng một tỷ lệ nhất định so với tổng số tiền gửi của khách
hàng tại các tổ chức tín dụng.
Cơ chế tác động
Việc thay đổi tỷ lệ dự trữ bắt buộc ảnh hưởng trực tiếp đến số nhân tiền
tệ (m=1+s/s+ER+RR) trong cơ chế tạo tiền của các NHTM. Mặt khác khi
tăng (giảm) tỷ lệ dự trữ bắt buộc thì khả năng cho vay của các NHTM giảm
(tăng), làm cho lãi suất cho vay tăng (giảm), từ đó làm cho lượng cung ứng
tiền giảm (tăng)
Ưu điểm
• Có thể thấy, dự trữ bắt buộc là công cụ tiềm năng của chính sách tiền
tệ, nó có thể tác động đến tất cả các ngân hàng và tác động mạnh tới
cung tiền.
• Khi sử dụng tỷ lệ dự trữ bắt buộc thì nguồn vốn tư bản nước ngoài
không thể theo con đường gián tiếp mà phải đầu tư trực tiếp có lợi cho
nền kinh tế.
• Tạo điều kiện cho sự kiểm soát tín dụng của NHTƯ đối với NHTM,
đồng thời tránh sự sụp đổ của hệ thống ngân hàng.
Hạn chế
Sinh viên: Nguyễn Đức Quỳnh GVHD: Đoàn Phương Thảo
8
“Thực trạng, giải pháp nâng cao hiệu quả công cụ chính sách tiền tệ ở Việt Nam”
Sẽ rất vất vả để thực hiện những thay đổi nhỏ trong cung ứng tiền tệ
bằng cách thay đổi RR bởi vì phải tốn kém rất nhiều để quản lý những thay
đỏi trong RR. Thực tế cho thấy đây là một công cụ quá mạnh, chỉ cần tăng
một lượng nhỏ RR sẽ làm cho
1
D = x R giảm xuống một lượng rất lớn gây ra những cú sốc.
rr
Mặt khác, RR có thể gây rắc rối với vấn đề thanh khoản của NHTM.
Đối với những NHTM có ER ở mức thấp làm cho hệ số sử dụng vốn của các
NHTM quá thấp ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện chính sách lãi suất
của các NHTM này. Gây ra sự bất lợi cho kinh doanh và huy động vốn của
các NHTM và làm đình đốn tín dụng.
3.3. Nghiệp vụ thị trường mở
Nghiệp vụ thị trường mở là những hoạt động mua bán chứng khoán do
NHTƯ thực hiện trên thị trường mở nhằm tác động tới cơ số tiền tệ qua đó
điều tiết lượng tiền cung ứng.
Cơ chế tác động
• Khi Ngân hàng trung ương mua chứng khoán, làm tăng cơ số tiền tệ,
qua đó làm tăng lượng tiền cung ứng.
• Khi Ngân hàng trung ương bán chứng khoán, làm thu hẹp cơ số tiền tệ,
qua đó làm giảm lượng tiền cung ứng.
Ưu điểm
• Nghiệp vụ thị trường mở linh hoạt và chính xác, có thể sử dụng ở bất
cứ mức độ nào. Nó có thể thực hiện mong muốn thay đổi mức dự trữ
bằng việc mua và bán trái phiếu cổ phiếu. Nếu muốn mức thay đổi nhỏ,
Sinh viên: Nguyễn Đức Quỳnh GVHD: Đoàn Phương Thảo
9
“Thực trạng, giải pháp nâng cao hiệu quả công cụ chính sách tiền tệ ở Việt Nam”
NHTƯ có thể mua, bán ít trái phiếu. Còn nếu muốn thay đổi lớn thì
NHTƯ mua hoặc bán nhiều trái phiếu hơn.
• Nghiệp vụ thị trường mở rất dễ dàng đảo ngược lại: nếu NHTƯ thấy
cung ứng tiền tệ tăng quá nhanh do sức mua trên thị trường tự do quá
nhiều thì có thể sửa chữa ngay lập tức bằng cách tiến hành nghiệp vụ
bán trên thị trường tự do.
• Thông qua nghiệp vụ thị trường mở, NHTƯ có thể điều tiết lượng tiền
như ý muốn vì các NHTM có quyền tự do trong việc mua hay không
mua trái phiếu.
• Nghiệp vụ thị trường mở có thể được hoàn thành nhanh chóng, ít tốn
kém về chi phí và thời gian.
Hạn chế
NHTƯ có thể không đạt được mục tiêu đã đề ra do nghiệp vụ thị
trường mở chỉ thực sự hữu hiệu khi nền kinh tế đã phát triển rất cao, cơ chế
thanh toán không dùng tiền mặt đã phát triển.
Ngoài 3 công cụ được sử dụng một cách thường xuyên như trên, đối
với các nước khác nhau thì có những đặc điểm về kinh tế và chính trị, xã
hội khác nhau. Do đó việc sử dụng các công cụ của chính sách tiền tệ được
mở rộng thêm như hạn mức tín dụng , khung lãi suất tiền gửi và cho vay.
3.4. Hạn mức tín dụng
Hạn mức tín dụng là khối lượng tín dụng tối đa mà NHTƯ có thể cung
ứng cho tất cả các NHTM trong thời kỳ nhất định (năm hay quý), phù hợp với
mức tăng trưởng kinh tế của thời kỳ đó.
Khi ổn định hạn mức tín dụng cho mỗi thời kỳ, NHTƯ thường căn cứ
vào kế hoạch tăng trưởng kinh tế cộng với chỉ số lạm phát cho phép trong thời
kỳ đó. Hạn mức tín dụng này không phải là chỉ tiêu ấn định cho toàn bộ nền
Sinh viên: Nguyễn Đức Quỳnh GVHD: Đoàn Phương Thảo
10
“Thực trạng, giải pháp nâng cao hiệu quả công cụ chính sách tiền tệ ở Việt Nam”
kinh tế mà là chỉ tiêu ấn định đối với các doanh nghiệp. Các NHTM có thể
thực hiện mức tín dụng của mình lớn hơn mức tín dụng mà NHTƯ ấn định
cho ngân hàng mình nếu NHTM này huy động được khối lượng vốn lớn hơn.
Vì vốn do các NHTM huy động và cho vay ra dù lớn hơn rất nhiều lần hạn
mức tín dụng được NHTƯ cung ứng cũng không ảnh hưởng đến khối lượng
tiền tệ vào hay rút ra khỏi lưu thông.
Ưu điểm
Hạn mức tín dụng là một biện pháp mạnh có hiệu quả đáng kể. Thông
qua đó, NHTƯ khống chế được lượng tiền cung ứng một cách có hiệu quả.
Hạn chế
• Trên cơ sở hạn mức tín dụng, NHTƯ tiến hành phân bổ hạn mức tín
dụng. Cùng với thời gian, hạn mức có từng thời điểm này phù hợp, thời
điểm khác lại không phù hợp. Điều này gây ra các khó khăn cho các
đơn vị khi nhu cầu vay vốn của khách hàng tăng cao trong khi đó các
nguồn kể cả hạn mức tín dụng cũng không đủ.
• Kiểm soát bằng hạn mức là cách kiểm soát gò bó, cứng nhắc không phù
hợp với cơ chế hiện nay, một cơ chế đòi hỏi sự quản lý phải hết sức
mềm dẻo, uyển chuyển, khống chế hạn mức tín dụng có thể làm mất đi
cơ hội đầu tư của một số ngân hàng, giảm khả năng điều tiết của
NHTƯ. Vì việc điều chỉnh tăng hạn mức tín dụng không thể một sớm
một chiều mà cần có thời gian vì vậy tính kịp thời khó đảm bảo.
• Việc kiểm soát bằng hạn mức tín dụng có thể là một trong nhiều
nguyên nhân đẩy lãi xuất lên. Trong khi nhu cầu chiết khấu để vay
NHTƯ của một số ngân hàng phát sinh không được giải quyết do hết
hạn mức tín dụng thì ở một số ngân hàng khác mức tín dụng lại tạm
thời dư thừa. Ở đây quan hệ trao đổi sẽ diễn ra và chi phí sẽ góp phần
làm cho lãi xuất tăng lên.
Sinh viên: Nguyễn Đức Quỳnh GVHD: Đoàn Phương Thảo
11
“Thực trạng, giải pháp nâng cao hiệu quả công cụ chính sách tiền tệ ở Việt Nam”
3.5. Khung lãi xuất tiền gửi và cho vay
Thông thường chính sách lãi suất tiền gửi và cho vay biến đổi cùng
chiều, nghĩa là cả hai mức lãi xuất đó đều tăng nên hay giảm xuống: Khi lãi
xuất tiền gửi được tăng lên thì lãi xuất cho vay cũng được nâng lên và ngược
lại, tuỳ theo chính sách của NHTƯ. Trong thực tế, NHTƯ định hướng tín
dụng cho các NHTM qua chính sách lãi xuất chiết khấu và tái chiết khấu như
đã trình bày ở phần trên. NHTƯ rất ít khi quy định một lãi xuất cố định trần
hay sàn. Vì nếu lãi suất quy định cao sẽ thu hút nhiều tiền gửi, giảm khả năng
kinh doanh tín dụng. Song biện pháp này sẽ làm cho các NHTM mất tính chủ
động, linh hoạt trong kinh doanh. Mặt khác, nó dẫn đến tình trạng ứ đọng vốn
của các ngân hàng, nhưng lại thiếu vốn đầu tư, hoặc khuyến khích dân cư
dùng tiền vào dự dữ vàng, ngoại tệ, bất động sản trong khi ngân hàng hụt
hẫng về tiền mặt cũng như nguồn vốn cho vay. NHTƯ có thể quy định khung
lãi suất cho vay buộc các ngân hàng kinh doanh phải chấp hành. Khi muốn
tăng khối lượng cho vay, NHTƯ giảm mức lãi suất cho vay để kích thích các
nhà đầu tư vay vốn. Khi cần hạn chế đầu tư NHTƯ ấn định mức lãi suất cao.
Ưu điểm
Biện pháp này có ưu điểm là giúp các ngân hàng lựa chọn dự án kinh tế
tối ưu để cho vay, loại bỏ các dự án kém hiệu quả
Nhược điểm
Tuy nhiên quy định khung lãi suất tiền gửi hay quy định lãi suất trần và
sàn làm cho tính linh hoạt của thị trường tiền tệ bị suy giảm, các NHTM bị
động trong kinh doanh, hạn chế đầu tư.
Sinh viên: Nguyễn Đức Quỳnh GVHD: Đoàn Phương Thảo
12
“Thực trạng, giải pháp nâng cao hiệu quả công cụ chính sách tiền tệ ở Việt Nam”
PHẦN II
THỰC TRẠNG SỬ DỤNG CÁC CÔNG CỤ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ Ở
VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM QUA
1. Sự đổi mới trong việc thực hiện chính sách tiền tệ
Kể từ khi đất nước chuyển sang nền kinh tế thị trường thì quá trình thực
hiện chính sách tiền tệ cũng được xây dựng, đổi mới theo đúng ý nghĩa kinh
tế của nó và phù hợp với thực tiễn Việt Nam, thể hiện ở một số mặt sau:
Cách xác định lượng tiền cung ứng: Nếu như trong thời kỳ bao cấp
chúng ta chỉ quan niệm lượng tiền cung ứng cho nền kinh tế chỉ bao gồm tiền
mặt và mức cung là bao nhiêu, ở thời kỳ nào là do Chính phủ phê duyệt thì
ngày nay việc quan niệm về lượng tiền cung ứng để thay đổi bên lượng tiền
mặt còn tính đến khả năng tạo tiền của các NHTM, tổ chức tín dụng khác.
Bên cạnh đó lượng tiền cung ứng hàng năm phải dựa trên cơ sở: tỉ lệ lạm phát
ước tính, tốc độ tăng trưởng kinh tế theo kế hoạch, vòng quay tiền tệ…
Việc sử dụng các công cụ của chính sách tiền tệ: được sử dụng một
cách linh hoạt, phù hợp với điều kiện Việt Nam ở các thời điểm cụ thể chứ
không đông cứng, đóng băng như ở thời kỳ bao cấp.
Cơ chế điều hành: Năm 1988, hệ thống Ngân hàng đã được phân thành
2 cấp là Ngân hàng Nhà nước và các Ngân hàng Thương mại, trong đó Ngân
hàng Nhà nước là cơ quan quản lý Nhà nước trên lĩnh vực tiền tệ – tín dụng –
ngân hàng và trực thuộc Chính phủ. Thống đốc NHNN có quyền chủ động
hơn và chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc thực hiện chính sách tiền tệ quốc
gia.
Sinh viên: Nguyễn Đức Quỳnh GVHD: Đoàn Phương Thảo
13
“Thực trạng, giải pháp nâng cao hiệu quả công cụ chính sách tiền tệ ở Việt Nam”
2. Thực trạng sử dụng các công cụ chính sách tiền tệ ở Việt Nam
2.1. Dự trữ bắt buộc
Dự trữ bắt buộc là một công cụ quan trọng nhất thuộc tầm chiến lược
của chính sách tiền tệ. Với một tỷ lệ dự trữ bắt buộc hợp lý sẽ làm cho các
NHTM có thể thực hiện được chức năng tạo tiền và hạn chế khả năng tạo tiền
khi cần thiết. Thực tế cho thấy quốc gia nào sử dụng tốt công cụ này thì sẽ có
thể điều tiết được một cách có hiệu quả chu kỳ phát triển của nền kinh tế, ổn
định tiền tệ và kiểm soát được lạm phát.
Ở nước ta, công cụ dự trữ bắt buộc chính thức được sử dụng từ năm
1989. Từ đó đến nay công cụ này đóng một vai trò rất quan trọng trong việc
làm tăng, giảm hệ số tạo tiền, kiểm soát tốc độ tăng của tổng phương tiện
thanh toán và áp lực tăng giá cả của nền kinh tế. Đối với nước ta, trong một
thời gian dài Nhà nước (NHTƯ) đã quy định một tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với
hệ thống ngân hàng là 10%. Tỷ lệ này được ổn định và giữ cố định trong khi
cùng thời gian này chính sách tiền tệ đã có những thay đổi nhiều sao cho phù
hợp với các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của quốc gia. Như vậy, việc
thực hiện bơm tiền vào lưu thông luôn được thực hiện theo những dự kiến
nhất định mà không hề tính đến sự biến động của nền kinh tế. Mặt khác, điều
quan trọng đối với hệ thống ngân hàng là khả năng tạo tiền thì trong thực tế
có nhiều phản ứng không thuận lợi. Các ngân hàng có thể không kiếm đủ
khách hàng để cho vay tới mức tối đa. Trong rất nhiều trường hợp, hoạt động
kinh tế phát triển, nhu cầu tiền mặt trong lưu thông phải nhiều hơn, do đó khả
năng những cuộc chi trả do khách hàng vay ở ngân hàng thực hiện sẽ không
trở lại ngân hàng hàng ngày, tức là giảm bớt khả năng cho vay và tạo ký thác
ở những ngân hàng kế tiếp. Từ đó có thể suy ra, việc cung ứng tiền hay thu
hẹp khối lượng tiền tệ trong lưu thông bằng tỷ lệ dự trữ bắt cuộc không phải
là hoàn hảo. Đến đầu năm 1994, NHTƯ có sự thay đổi trong quy định tỷ lệ dự
trữ bắt buộc (đối với tiền gửi không kỳ hạn là 13%, đối với tiền gửi có kỳ hạn
Sinh viên: Nguyễn Đức Quỳnh GVHD: Đoàn Phương Thảo
14

Xem chi tiết: Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả công cụ chính sách tiền tệ ở Việt Nam.DOC

Hạch toán lưu chuyển hàng hoá và xđ kq tiêu thụ hàng hoá tại cty Điện tử VT QĐ VIETTEL

Chuyên đề tốt nghiệp
Chỉ tiêu 2003 2004 Đơn vị
Số vốn kinh doanh 988.088.368 1.514.731.434 Triệu đồng
Số lợng công nhân viên 20 90 Ngời
Thu nhập chịu thuế thu nhập
của doanh nghiệp
884.887 12.400.914 Triệu đồng
Doanh thu bán hàng 1031.406.656 1611.727.048 Triệu đồng
Thu nhập bình quân của
CBCNV
700.000 900.000 Triệu đồng
+ Quá trình hoạt động sản xuất
Trải qua 3 năm công ty đã đạt đợc thành tựu to lớn đã đa công ty ngày
càng phát triển nhanh chóng đáp ứng đợc nhu cầu của ngời tiêu dùng.
+ Hớng phát triển của doanh nghiệp
Qua bảng số liệu trên đây ta thấy tình hình hoạt động năm 2004 so với
2003 đã có sự thay đổi rõ rệt thể hiện cụ thể nh sau:
Tổng doanh thu năm 2004 > năm 2003
Cụ thể: 1911.727.048 > 1.031.406.656
Chứng tỏ công ty qua hai năm đó có quy mô đầu t phát triển khá lớn
nên số ngời đợc đa vào sử dụng càng tăng.
Không ngừng ở những thành tựu đó, mà công ty đang có hớng mở rộng
quy mô sản xuất mở rộng thị trờng tiêu thụ đa dạng hoá sản phẩm.
2. Chức năng, nhiệm vụ của công ty TNHH quảng cáo và thơng mại
P&G
2.1. Chức năng
- sản xuất các mặt hàng in quảng cáo
- Làm tăng GDP trong nớc
- Tạo công ăn việc làm cho ngời lao động
- Làm cải thiện đời sống
- Làm đẹp cho môi trờng xã hội
- Góp phần xây dựng đất nớc ngày càng vững mạnh
- Kinh doanh ngành nghề in quảng cáo theo quy định của pháp luật
5
Chuyên đề tốt nghiệp
2.2. Nhiệm vụ
- sản xuất, sản phẩm mẫu mã phải đẹp chất lợng cao nhằm đáp ứng ngời
tiêu dùng
- sản phẩm phải phong phú, chiếm lĩnh đợc nhiều thị trờng trong nớc
cũng nh ngoài nớc.
- Nhằm thu lợi nhuận cao và đạt mức tiêu thụ cao nhất và tạo đợc quy tín
trên thị trờng.
- Góp phần nâng cao đời sống
- Tạo của cải vật chất cho xã hội nhằm xây dựng đất nớc ngày càng giầu
đẹp và vững mạnh.
3. Công tác tổ chức quản lý tổ chức bộ máy kế toán của công ty
3.1. Tổ chức bộ máy quản lý của công ty
6
Giám đốc
Phó Giám đốc
Văn phòng Xưởng sản xuất
Quản đốc
Kế toán Thiết kế K.doanh
Thủ kho Công nhân
M. hàng
Chuyên đề tốt nghiệp
3.2. Tổ chức bộ máy kế toán
* chức năng nhiệm vụ của phòng kế toán
+ Kế toán trởng
Tham mu giúp việc cho giám đốc trong công tác quản lý tài chính của
công ty.
Trực tiếp phục trách công tác kế toán đầu t
Có nhiệm vụ điều hành toàn bộ công tác kế toán tham mu cho giám đốc
về các hoạt động tổ chức kinh doanh, tổ chức kiểm tra đôn đốc các phần hành
kế toán trong công ty, chịu trách nhiệm pháp lý cao nhất về số liệu kế toán trớc
cơ quan thuế và cơ quan chủ quản khác. chịu trách nhiệm tổ chức quản lý tiền,
tài sản cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
+ Kế toán thủ quỹ:
Theo dõi và trực tiếp ghi chép các nghiệp vụ liên quan đến tình hình thu
tiền ứng trớc. Tiền cũng nh các khoản nợ của khách hàng. Có trách nhiệm đôn
đốc khách hàng trả nợ đúng thời hạn. Đồng thời có vai trò của thủ quỹ. Căn cứ
vào phiếu thu, phiếu chi để thực hiện công việc hạch toán thu chi hàng ngày
phải thờng xuyên theo dõi đối chiếu số liệu kế toán với số tiền có trong quỹ để
tránh tình trạng thất thoát
+ Kế toán ngân hàng:
Hàng ngày kế toán dựa vào phiếu thu hoá đơn bán hàng, phiếu báo nợ của
ngân hàng và mở số tài khoản 112 để phản ánh ghi chép các nghiệp vụ kế toán
phát sinh các số liệu đợc tập hợp lại và đợc đệ trình khi kế toán tổng hợp có yêu
cầu mọi tháng.
+ Kế toán tổng hợp
Theo dõi tổng quát tình hình hoạt động của tất cả các công ty. Tổ chức
ghi chép phản ánh tổng hợp số liệu về tình hình tài chính. Xác định kết quả
7
Kế toán trưởng
KT.thanh toán
thủ quỹ
KT. ngân hàng KT. tổng hợp KT. công trình
Chuyên đề tốt nghiệp
hoạt động kinh doanh và trích lập quỹ cho công ty, bảo quản lu trữ các tài liệu
số liệu kế toán. Ngoài ra còn có vai trò theo dõi tình hình tăng, giảm khấu hao
TSCĐ
+ Kế toán công trình
Phụ trách việc ghi chép hoạt động chủ yếu của công ty, hàng ngày ghi
chép và phản ánh tình hình nhập xuất nguyên vật liệu, theo dõi tình hình tập
hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm. Sau đó xác định kết quả kinh doanh khi
đến cuối kỳ hay khi có yêu càu.
- Hình thức kế toán áp dụng
Công ty áp dụng hình thức kế toán chứng từ ghi sổ đặc điểm chủ yếu của
hình thức kế toán chứng từ gốc đều đợc Vụ Tài chính phát sinh phản ánh chứng
từ gốc đều đợc phân loại theo chứng từ cùng nội dung, tính chất nghiệp vụ để
lập chứng từ ghi sổ trớc khi vào sổ kế toán tổng hợp của công ty.
+ Sơ đồ minh họa
8
Chứng từ gốc
Sổ kế toán chi tiếtSổ quỹ
Chứng từ ghi sổ
Sổ cái TK 111
Sổ nhật ký
chứng từ ghi sổ
Bảng cân đối
phát sinh
Bảng tổng hợp
số liệu chi tiết
Báo cáo KT
Ghi hàng ngày (hoặc định kỳ)
Quan hệ đối chiếu
Chuyên đề tốt nghiệp
4. Tổ chức sản xuất
Quy trình sản xuất kinh doanh của công ty
Ngành nghề kinh doanh chính của công ty TNHH quảng cáo và thơng
mại P&G quảng cáo in biển phẳng, biển hộp đèn.
- Quy trình sản xuất ra sản phẩm chủ yếu
+ sản xuất gia công tất cả biển hiệu quảng cáo và dịch vụ liên quan đến
quảng cáo.
+ Quy trình công nghệ sản xuất chủ yếu là thủ công theo dây chuyền
công nghệ mới.
A2. Những thuận lợi khó khăn chủ yếu ảnh hởng tới tình hình sản xuất
kinh doanh hạch toán của công ty hiện nay
1. Thuận lợi
- Với mô hình sản xuất tiên tiến hiện đại và nhanh chóng cho nên dẫn dến
thu nhập cao và dân trí cũng cao
- Với chất lợng sản phẩm đảm bảo nên sản phẩm của công ty đã tạo đợc
uy tín trên thị trờng trong nớc.
- Mô hình quản lý của công ty đã tạo cơ chế cho công ty hoạt động thông
thoáng hơn việc xác định nhanh chóng cơ cấu sản phẩm chiến lợc kinh doanh
tạo thế chủ động ổn định trong sản xuất phân công nhiệm vụ trong công việc tại
các phòng phân xởng rõ ràng đầu t tạo ra đợc hành lang pháp lý để hoạt động.
2. Khó khăn
- Xởng sản xuất của công ty trong ngõ hẹp nên không thuận lợi cho việc
vận chuyển sản phẩm và đi giao dịch.
- Xởng sản xuất còn chật hẹp vẫn còn phải thuê với giá cao nên chi phí
bỏ ra cũng lớn.
- Mẫu mã cần phải khắc phục, cho phong phú hơn
9
Sắt thép Khung thép
sản phẩm
Biển khung
quảng cáo
Treo lắp
hoàn thiện
Hàn cắt
Sơn
Chuyên đề tốt nghiệp
- Trình độ công nhân mới cha có kinh nghiệm nên tốc độ làm việc còn
chậm chạp.
B. Nghiệp vụ chuyên môn
B1. Kế toán vốn bằng tiền
Vốn bằng tiền là một bộ phận thuộc tài sản lu động của công ty. Trong
quá trình sản xuất kinh doanh vốn bằng tiền là tài sản đợc sử dụng linh hoạt
nhất và nó đợc tính vào khả năng thành toán tức thời của doanh nghiệp. Vì vậy
bất kỳ một doanh nghiệp nào đều cần phải có vốn bằng tiền trong quá trình hoạt
động sản xuất kinh doanh để mua sắm hàng hoá. Thanh toán các khoản nợ
Công ty TNHH quảng cáo và thơng mại P&G cũng vậy. Vốn bằng tiền là
vô cùng quan trọng. nên đề ra các thủ tục quản lý liên quan đến vốn bằng tiền
nh:
1.1. Thủ tục lập và trình tự luân chuyển chứng từ tiền mặt và tiền gửi
ngân hàng.
a. Thủ tục lập
Chứng từ gốc Lập phiếu thu chi kế toán trởng duyệt giám đốc
duyệt sổ chi tiết X sổ tổng hợp bảng TĐTK
Nh vậy kế toán căn cứ vào chứng từ gốc việc thu chi của các phòng ban
trong công ty mà thủ quỹ lập phiếu thu, phiếu chi và chuyển lên phòng kế toán
để kế toán trởng và giám đốc xem xét ký duyệt. Sau khi kế toán trởng và giám
đốc ký duyệt xong thì chuyển cho thủ quỹ thu hay chi tiền, rồi kế toán vào sổ
chi tiết tài khoản 111 và 112 và sổ tổng hợp TN, cuối cùng là lên bảng CĐKT
b. Trình tự luân chuyển
Lập chứng từ kiểm tra chứng từ sử dụng chứng từ bảo quản vào
sử dụng lại chứng t lu trc và huỷ chứng từ
Chứng từ kế toán thờng xuyên vận động, vận động liên tục từ giai đoạn
này sang giai đoạn khác gọi là luân chuyển chứng từ.
- Trình tự luân chuyển nh sau:
10
Chuyên đề tốt nghiệp
+ Lập chứng từ theo các yếu tố của chứng từ. Tuỳ theo nội dung kinh tế
của nghiệp vụ mà sử dụng chứng từ cho thích hợp nh nghiệp vụ thu chi tiền mặt
thì có phiếu thu phiếu chi Tuỳ theo yêu cầu quản lý của từng loại tài sản mà
chứng từ có thể lập thành một bản hoặc nhiều bản. Nh các hoá đơn bán hàng có
3 liên.
+ Kiểm tra chứng từ: nghĩa là kiểm tra tính hợp lệ hợp pháp và hợp lý của
chứng từ nh các yếu tố của chứng từ, số liệu chữ ký của ngời có liên quan.
+ Sử dụng chứng từ:
Sử dụng chứng từ cho lãnh đạo nghiệp vụ và ghi sổ kế toán lúc này chứng
từ dùng để cung cấp thông tin cho lãnh đạo và giúp bộ phận kế toán lập định
khoản và phản ánh vào sổ kế toán.
+ Bảo quản và sử dụng lại chứng từ để kiểm tra đối chiếu số liệu giữa sổ
kế toán tổng hợp và sổ kế toán chi tiết
+ Lu trữ và huỷ chứng từ: sau khi ghi sổ và kết thúc kỳ hạch toán chứng
từ đợc chuyển sang lu trữ. Khi kết thúc thời hạn lu trữ, chứng từ đợc đem huỷ.
1.2. Nguyên tắc quản lý vốn bằng tiền của công ty
+ Quản lý vốn bằng tiền là quản lý sổ quỹ tiền mặt, tiền gửi ngân hàng và
cân đối thu chi hợp lý, điều tiết các hoạt động có liên quan đến vốn bằng tiền
trong công ty. Mọi phát sinh trong công ty đều phải có chứng từ hợp lệ, hoá đơn
thanh toán, kế toán xuất trình cho giám đốc xem xét và ký duyệt lúc này mới đ-
ợc xuất tiền.
+ Khi xuất phải ghi ngay vào sổ quỹ hoặc sổ theo dõi chi tiết tiền mặt,
TGNH. Nếu là ngoại tệ phải đổi ra tiền Việt Nam đồng theo tỷ giá quốc tế do
ngân hàng Nhà nớc Việt Nam quy định tại thời điểm thu chi.
+ Hàng ngày kế toán tiền mặt, TGNH phải theo dõi chặt chẽ việc thu, chi
tiền quỹ của công ty. Cuối ngày phải đối chiếu số liệu trên sổ và thực tế xét có
chênh lệch hay không?
+ Cuối cùng kế toán tiền mặt, TGNH đa vào sổ nhật ký chung nh vậy,
nếu tuân thủ các quy tắc trên một cách tốt nhất thì mới đảm bảo kinh phí hoạt
11
Chuyên đề tốt nghiệp
động thờng xuyên, đảm bảo quay vòng vốn tối u nhất trong hoạt động của công
ty.
1.3. Phơng pháp kế toán
a. Kế toán tiền mặt
b. Tiền gửi ngân hàng
12
511,512,3331
111
515,711,3331
112
131,136,138,144
511,512,3331
152,153,211
Tiền bán hàng nhập quỹ
627,642,641
112
331,336,144
Từ hoạt động tài chính, hoạt động khác
Rút, TGNH về quỹ
Thu hồi tạm ứng thừa
Thu từ mua ngoài và thu khác
Mua vật tư hàng hoá
Chi trực tiếp cho SX,KD
Gửi tiền mặt vào NH
Phải trả khác
Chuyên đề tốt nghiệp
Ngoài ra: Khi đối chiếu số liệu trên sổ kế toán và số liệu trên sổ của ngân
hàng có chênh lệch nhng cha xác định đợc NN:
- Số hiệu của ngân hàng > số hiệu của kế toán
Nợ TK 112
Có TK 338(1)
- Số hiệu của NH < số hiệu của kế toán
Nợ TK 1381
Có TK 112
- Khi xác định đợc NN:
Nợ TK 112 - do ghi thiếu
13
111
112
131,3331
515,711,3331
141
136,138,144
151,152,153,211
Gửi tiền mặt vào ngân hàng
627,642,641
111
331,334,136144
Người mua trả tiền hàng
Thu từ HDTK, HĐ khác
Thu hồi tạm ứng thừa
Các khoản phải thu khác
Chi mua vật tư HH
Chi trực tiếp cho SX,KD
Rút TGNH về quỹ
Các khoản phải chi khác
Chuyên đề tốt nghiệp
Nợ TK 511,512,515,711 - do ghi thừa
Có TK 138(1)
1.4. Phơng pháp và cơ sở ghi số tổng hợp và ghi sổ chi tiết
a. Cơ sở ghi:
Tiền mặt: Kế toán công ty căn cứ vào chứng từ gốc là các phiếu thu,
phiếu chi của các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong kỳ và kế toán vào sổ chi tiết
sổ tổng hợp
TGNH: Kế toán căn cứ vào GBN, GBC, séc, uỷ nhiệm, thu, chi để vào
sổ chi tiết và sổ tổng hợp.
b. Phơng pháp ghi
- Sổ chi tiết: theo yêu cầu quản lý của công ty và tuỳ theo yêu cầu của
nghiệp vụ kinh tế phát sinh mà kế toán ghi sổ nh sau:
Cột 1 : ghi: ngày thàng ghi sổ
Cột 2,3: ghi: số hiệu ngày tháng chứng từ
Cột 4 : ghi:ND các nghiệp vụ kế toán phát sinh
Cột 5 : ghi: TK đối ứng
Cột 6 : ghi: tỷ giá ngoại tệ đổi ra Việt Nam đồng
Cột 7,8: ghi: tiền ngoại tệ và tiền quy đổi ra VNĐ phát sinh bên nợ
Cột 9,10: ghi: số tiền ngoại tệ (NG) và VNĐ phát sinh bên có
Cột 11,12: ghi: số tiền ngoại tệ (NG) và VNĐ số d bên nợ
Cột 13,14: ghi: số tiền ngoại tệ (NG) và VNĐ số d bên có
- Sổ tổng hợp:
Cột 1 : ghi: ngày tháng ghi sổ
Cột 2,3: ghi: ngày tháng của chứng từ
Cột 4,5: ghi: Nội dung nghiệp vụ kinh tế phát sinh
Cột 6,7: ghi: số tiền nợ có
Cột 8: ghi: ghi chú
14

Xem chi tiết: Hạch toán lưu chuyển hàng hoá và xđ kq tiêu thụ hàng hoá tại cty Điện tử VT QĐ VIETTEL

Hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương.DOC

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Các hình thức tiền lơng đợc lựa chọn và vận dụng 1 cách linh hoạt trong các
doanh nghiệp . Tuỳ vào đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh , tính chất công
việc và trình độ quản lý cụ thể mà doanh nghiệp tính lơng phù hợp.
Việc tính lơng cho ngời lao động trong các doanh nghiệp đợc thực hiện trong
các hình thức trả lơng nh sau:
1.4.1.1 Hình thức trả lơng theo thời gian.
Theo hình thức này tiền lơng trả cho ngời lao động đợc tính theo thời gian
làm việc , cấp bậc kỹ thuật hoặc chức danh và thang bậc lơng theo quy định của
nhà nớc.
Tuỳ theo yêu cầu và trình độ quản lý thời gian lao động của doanh nghiệp ,
tính trả lơng theo thời gian có thể thực hiện theo 2 cách sau:
Tiền lơng thời gian giản đơn : Là tiền lơng đợc tính theo thời gian là
việc và đơn giá lơng thời gian.
Công thức tính:
Tiền lơng Thời gian làm việc Đơn giá tiền lơng thời gian
= X
thời gian thực tế ( mức lơng thời gian)
Tiền lơng thời gian giản đơn bao gồm:
Tiền lơng tháng : Là tiền lơng trả cố định hàng tháng trên cơ sở hợp
đồng lao động hoặc trả cho ngời lao động theo thang bậc lơng quy
định . Hình thức lơng này đợc áp dụng chủ yếu để trả long cho công
nhân viên làm công việc quản lý hành chính và nhân viên quản lý kinh
tế.
Công thức tính:
Mi = Mn x Hi + PC
Trong đó: Hi : Hệ số lơng bậc i
Mn : Bậc lơng tối thiểu
PC : Phụ cấp lơng , là các khoản phải trả ngời lao động cha đợc
tính vào lơng chính.
Trần Thị Hiên
Lớp KTLT1 HN2 Khóa luận tốt nghiệp
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Tiền lơng phụ cấp bao gồm 2 loại:
Loại 1: Tiền lơng phụ cấp = Mn x Hệ số phụ cấp
Loại 2: Tiền lơng phụ cấp = Mn x Hi x Hệ số phụ cấp
Tiền lơng tuần : Là tiền lơng trả cho 1 tuần làm việc
Công thức tính:
Tiền lơng tuần Tiền lơng tháng x 12 tháng
=
phải trả 52 tuần
Tiền lơng ngày: Là tiền lơng trả cho một ngày làm việc và là căn cứ
để tính trợ cấp BHXH phải trả cho cán bộ công nhân viên , trả lơng
cho cán bộ công nhân viên những ngày hội họp , học tập và lơng hợp
đồng.
Công thức tính:
Tiền lơng tháng
Tiền lơng ngày = Số ngày làm việc theo chế độ
quy định trong tháng
Tiền lơng giờ : Là tiền lơng trả cho 1 giờ làm việc , làm căn cứ để làm
phụ cấp làm thêm giờ.
Công thức tính:
Tiền lơng ngày
Tiền lơng giờ = Số giờ làm việc trong ngày
theo chế độ (8 giờ)
Tiền lơng công nhật: Là tiền lơng tính theo ngày làm việc và mức tiền
lơng ngày trả cho ngời lao động tạm thời cha xếp vào thang bậc lơng.
Mức tiền lơng công nhật do ngời lao động và ngời sử dụng lao động thoả
thuận với nhau.
Hình thức tiền lơng công nhật áp dụng với lao động tạm thời tuyển dụng
Trần Thị Hiên
Lớp KTLT1 HN2 Khóa luận tốt nghiệp
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Hình thức tiền lơng thời gian có thởng : Là hình thức tiền lơng kết
hợp giữa hình thức tiền lơng thời gian giản đơn với chế độ tiền thởng
trong sản xuất.
Công thức tính :
Tiền lơng thời gian Tiền lơng thời gian Tiền thởng
= +
có thởng giản đơn có tính chất lơng
Hình thức trả lơng theo thời gian có u điểm , nhợc điểm nh sau:
Ưu điểm : Đã tính đến thời gian làm việc thực tế , dễ làm , dễ tính toán , có
thể lập bảng tính sẵn.
Nh ợc điểm : Hình thức tiền lơng thời gian cha đảm bảo nguyên tắc phân
phối theo lao động , cha gắn liền tiền lơng với kết quả lao động . Vì vậy doanh
nghiệp cần kết hợp với các biện pháp khuyến khích vật chất , kiểm tra , chấp hành
kỷ luật lao động nhằm làm cho ngời lao động tự giác làm việc với kỷ luật lao động
và năng suất hiệu quả lao động cao.
1.4.1.2 Hình thức trả lơng theo sản phẩm:
Là hình thức trả lơng theo khối lợng , số lợng sản phẩm công nhân đã hoàn
thành đảm bảo yêu cầu chất lợng quy định và đơn giá tiền lơng tính cho 1 đơn vị
sảm phẩm tốt.
Công thức tính :
Khối lợng sản phẩm Đơn giá
Tiền lơng sản phẩm = X
công việc hoàn thành tiền lơng
Đây là hình thức trả lơng dựa vào kết quả lao động , số lợng và tiêu chuẩn kỹ
thuật . Mỗi sản phẩm hoàn thành ở từng cấp , từng loại đều có đơn giá quy định
mức tiền lơng theo bảng giá kế hoạch của nhà nớc mà doanh nghiệp đã duyệt.
Công thức tính :
Khối lợng sản phẩm Đơn giá
Mức lơng phải trả = X
hoàn thành tiền lơng
Trần Thị Hiên
Lớp KTLT1 HN2 Khóa luận tốt nghiệp
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Tuỳ theo mỗi đơn vị xây dựng đơn giá tiền lơng tính theo tổng loại sản phẩm
công việc1 cách hợp lý và yêu cầu quản lý về nâng cao chất lợng sản phẩm tăng
nhanh , sản lợng sản phẩm mà doanh nghiệp có thể thực hiện theo các hình thức
tiền lơng sản phẩm nh sau:
Hình thức tiền lơng sản phẩm trực tiếp: Là hình thức trả lơng cho
ngời lao động đợc tính theo lơng sản phẩm hoàn thành đúng quy
cách , phẩm chất và đơn giá tiền lơng sản phẩm .
Công thức tính :
Khối lợng
sản phẩm Đơn giá
Tiền lơng sản phẩm = x
hoàn thành sản phẩm hoàn thành
Hình thức tiền lơng sản phẩm trực tiếp không hạn chế số lợng sản phẩm hoàn
thành , áp dụng đối với công nhân sản xuất trực tiếp.
Hình thức tiền lơng sản phẩm gián tiếp : Là tiền lơng đợc áp dụng
cho ngời lao động hay bộ phận lao động gián tiếp phục vụ sản xuất .
Căn cứ vào kết quả lao động của công nhân sản xuất chính để tính trả
lơng cho công nhân phụ việc.
Công thức tính :
Tiền lơng Đơn giá Số lợng sản phẩm
sản phẩm = tiền lơng x hoàn thành
hoàn thành gián tiếp của công nhân
gián tiếp sản xuất chung
1.4.1.3 Hình thức trả lơng theo sản phẩm luỹ tiến:
Là hình thức tiền lơng trả cho ngời lao động bao gồm tiền lơng tính theo sản
phẩm trực tiếp và tiền lơng tính theo sản phẩm gián tiếp , tiền thởng tính theo tỷ lệ
luỹ tiến , căn cứ vào mức độ vợt định mức lao động đã quy định.
Tiền lơng sản phẩm luỹ tiến kích tích mạnh mẽ việc tăng nhanh năng suất .
Nó áp dụng ở nơi cần thiết phải đẩy mạnh tiến độ sản xuất để đảm bảo sản xuất cân
đối hoặc hoàn thành kịp thời đơn đặt hàng.
Trần Thị Hiên
Lớp KTLT1 HN2 Khóa luận tốt nghiệp
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
1.4.1.4 Hình thức tiền lơng khoán theo khối lợng sản phẩm hoặc công
việc:
Là hình thức trả lơng cho ngời lao động theo khối lợng sản phẩm , công
việc . Hình thức tiền lơng này đợc áp dụng trong những công việc lao động giản
đơn , công việc có tính chất đột xuất.
1.4.2 Quỹ tiền lơng , BHXH , BHYT , KPCĐ:
1.4.2.1 Quỹ tiền lơng :
Quỹ tiền lơng của doanh nghiệp là toàn bộ số tiền lơng mà doanh nghiệp trả
cho tất cả lao động thuộc doanh nghiệp quản lý.
Quỹ tiền l ơng của doanh nghiệp bao gồm:
Tiền lơng thời gian , tiền lơng tính theo sản phẩm và tiền lơng khoán
Tiền lơng trả cho ngời lao động sản xuất ra sản phẩm trong phạm vi
chế độ quy định.
Tiền lơng trả cho ngời lao động trong thời gian ngừng sản xuất do
nguyên nhân khách quan , trong thời gian đợc điều động công tác làm
theo nghĩa vụ theo chế độ quy định , thời gian nghỉ phép , thời gian đi
học.
Các loại phụ cấp làm thêm , làm thêm giờ
Các khoản tiền thởng có tính chất thờng xuyên
Quỹ tiền lơng kế hoạch trong doanh nghiệp còn đợc tính cả các khoản trợ
cấp , BHXH trong thời gian ngời lao động ốm đau , thai sản , tai nạn lao động .
Trong doanh nghiệp để phục vụ cho công tác hạch toán nói riêng và quan lý
nói chung, quỹ tiền lơng đợc chia làm 2 loại:
Tiền lơng chính: Là khoản tiền lơng trả cho ngời lao động trong thời
gian họ thực hiện nhiệm vụ chính , bao gồm tiền lơng cấp bậc và các
khảon phụ cấp ( Phụ cấp làm đêm , phụ cấp làm thêm giờ)
Tiền lơng phụ : Là khoản tiền lơng trả cho ngời lao động trong thời
gian họ thực hiện nhiệm vụ khác ngoài nhiện vụ chính của họ nh :
Thời gian lao động nghỉ phép , nghỉ lễ , nghỉ tết , hội họp , họp dân
Trần Thị Hiên
Lớp KTLT1 HN2 Khóa luận tốt nghiệp
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
quân tự vệ và ngừng sản xuất vì nguyên nhân khách quanđợc hởng
lơng theo chế độ.
1.4.2.2 Quỹ BHXH , BHYT , KPCĐ:
Quỹ bảo hiểm xã hội (BHXH):
Quỹ BHXH đợc sử dụng để trợ cấp cho ngời lao động có tham gia đóng góp
BHXH trong trờng hợp nghỉ mất sức
Quỹ BHXH đợc hình thành do việc trích lập theo tỷ lệ quy định trên tổng số
tiền lơng (gồm tiền lơng cấp bậc và các khoản phụ cấp khác nh phụ cấp trách
nhiệm , phụ cấp đắt đỏ , phụ cấp thâm niên - của công nhân thực tế phát sinh
trong tháng) phải trả cho cán bộ công nhân viên trong kỳ.Theo chế độ hiện
hành,hàng tháng doanh nghiệp phải trích lập quỹ BHXH theo tỷ lệ 20% trên tổng
số lơng thực tế phải trả cho công nhân viên trong tháng.Trong đó 15% tính vào chi
phí sản xuất ,5% trừ vào thu nhập của ngời lao động .
Nội dung chi BHXH gồm:
o Trợ cấp cho công nhân viên nghỉ ốm đau,sinh đẻ,mất sức lao
động
o Trợ cấp cho công nhân viên bị tai nạn lao động ,bệnh nghề
nghiệp.
o Trợ cấp cho công nhân viên nghỉ mất sức.
o Chi công tác quản lý quỹ BHXH
Theo chế độ hiện hành, toàn bộ số trích BHXH nộp lên cơ quan BHXH quản
lý.
Hàng tháng doanh nghiệp trực tiếp chi trả BHXH cho công nhân viên đang
làm việc bị ốm đau,thai sảntrên cơ sở chứng từ nghỉ hởng BHXH.Cuối
tháng(Quý)doanh nghiệp quyết toán với cơ quan quản lý quỹ BHXH số thực chi
BHXH tại doanh nghiệp .
Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT):
Quỹ BHYT đợc trích lập để tài trợ cho ngời lao động có tham gia đóng góp
quỹ BHYT trong các hoạt động chăm sóc và khám chữa bệnh.
Trần Thị Hiên
Lớp KTLT1 HN2 Khóa luận tốt nghiệp
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Quỹ BHYT đợc hình thành từ việc trích lập theo tỷ lệ quy định trên tổng số
tiền lơng phải trả cho công nhân viên .
Theo chế độ hiện hành,doanh nghiệp trích quỹ BHYT theo tỷ lệ 3% trên tổng
số tiền lơng thực tế phải trả cho cán bộ công nhân viên .Trong đó 2% tính vào chi
phí sản xuất ,ngời lao động đóng góp 1% thu nhập. Doanh nghiệp tính trừ vào lơng
của ngời lao động.
Kinh phí công đoàn(KPCĐ):
KPCĐ đợc trích lập để phục vụ cho hoạt động cho tổ chức công đoàn nhằm
chăm lo,bảo vệ quyền lợi cho ngời lao động .
KPCĐ đợc hình thành từ việc trích lập theo tỷ lệ quy định trên tiền lơng phải
trả cho công nhân viên trong kỳ.Theo chế độ hiện hành hàng tháng doanh nghiệp
trích 2% trên tổng số tiền lơng phải trả cho công nhân viên trong tháng và tính vào
chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ.Trong đó 1% đã trích nộp cho cơ quan công
đoàn cấp trên phần còn lại chi tại công đoàn cơ sở.
Ngoài ra còn chế độ tiền ăn giữa ca.
1.5 Kế toán chi tiết tiền l ơng và các khoản trích theo l ơng
1.5.1 Chứng từ và sổ kế toán sử dụng
Hạch toán tiền lơng là 1 công việc rất quan trọng trong các doanh nghiệp .Để
đánh giá đợc 1 cách chính xác kết quả lao động của công nhân viên trong doanh
nghiệp thì trớc tiên phải hạch toán đợc lao động .
1.5.2 Tính lơng và các khoản trợ cấp BHXH
Nguyên tắc tính lơng: Phải tính lơng cho từng ngời lao động .Việc tính lơng và các
khoản trợ cấp BHXH và các khoản phải trả cho ngời lao động đợc thực hiện tại
phòng kế toán của doanh nghiệp .
Hàng tháng căn cứ vào các chứng từ nh Bảng chấm công, Phiếu xác
nhận sản phẩm hoàn thành, Hợp đồng giao khoánKế toán tính tiền lơng
thời gian,tiền lơng sản phẩm ,tiền ăn ca cho ngời lao động và phản ánh vào Bảng
thanh toán tiền lơng lập cho từng tổ,đội sản xuất , phòng ban của doanh
nghiệp.Trong các trờng hợp cán bộ công nhân viên ốm đau thai sản,tai nạnđã
tham gia đóng góp BHXH thì đợc hởng trợ cấp BHXH và đợc tính theo công thức
Trần Thị Hiên
Lớp KTLT1 HN2 Khóa luận tốt nghiệp
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Số BHXH = Số ngày nghỉ x Lơng x Tỷ lệ %
Phải trả tính BHXH cấp bậc tính BHXH
Căn cứ vào các chứng từ Phiếu nghỉ hởng BHXH_(MS 03_LĐTL), Biên
bản điều tra tai nạn lao động" _(MS 09_LĐTL), kế toán tính trợ cấp BHXH phải
trả cho công nhân viên và phản ánh vào Bảng thanh toán BHXH_(MS
04_LĐTL)
Trình tự Kế toán tổng hợp tiền lơng và các khoản trích theo lơng
trong doanh nghiệp .
Hàng tháng, hàng quý, doanh nghiệp thờng phát sinh các nghiệp vụ chủ yếu
liên quan đến tiền lơng và các khoản trích theo lơng nh sau:
1 . Hàng tháng,tính tiền lơng phải trả cho công nhân viên và phân bổ cho
các đối tợng Kế toán ghi:
Nợ TK 622 - Tiền lơng phải trả cho công nhân viên trực tiếp sản xuất
Nợ Tk 627 (6271) - Tiền lơng phải trả cho công nhân viên quản lý và
phục vụ phân xởng
Nợ TK 641(6411) - Tiền lơng phải trả cho công nhân viên bán hàng
Nợ TK 642(6421) - Tiền lơng phải trả cho công nhân viên quản lý
doanh nghiệp
Có TK 334- Tổng số tiền phải trả cho công nhân viên
2 . Tiền thởng phải trả cho công nhân viên
Nợ TK 431(4311) - Thởng thi đua từ quỹ khen thởng
Nợ TK 622,627,641,642 - Thởng tính vào chi phí sản xuất kinh doanh
Có TK 334 - Tổng số tiền thởng phải trả
3 . Trích BHXH, BHYT, KPCĐ, hàng tháng
Nợ TK 622,627,641,642(Phần tính vào chi phí sản xuất kinh
doanh ):19%
Nợ TK 334(Phần trừ vào thu nhập ngời lao động ):6%
Có TK 338(3382,3383,3384):25%
4 . BHXH phải trả cho công nhân viên .
Trần Thị Hiên
Lớp KTLT1 HN2 Khóa luận tốt nghiệp
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Trờng hợp trong doanh nghiệp đợc giữ lại 1 phần BHXH để trực tiếp chi tại
doanh nghiệp thì số đã chi Kế toán ghi :
Nợ TK 338 (3383)
Có TK 334- Phải trả công nhân viên
Trờng hợp doanh nghiệp phải nộp tất cả BHXH lên cấp trên,doanh nghiệp có
thể chi ứng hộ công nhân viên và thanh toán khi nộp các khoản kinh phí này đến
các cơ quan quản lý, Kế toán ghi:
Nợ TK 138(1388) - Phải thu khác
Có TK 334 -Phải trả công nhân viên
5 . Các khoản khấu trừ vào thu nhập của ngời lao động Kế toán ghi :
Nợ TK 334 - Tổng số các khoản khấu trừ
Có TK 333(3334)-Thuế Thu nhập Doanh nghiệp
Có TK 141 - Tạm ứng
Có TK 138 - Phải thu khác
6. Thanh toán tiền lơng ,tiền công,BHXH cho công nhân viên
Nợ TK 334 - Phải trả công nhân viên
Có TK 111,112 - Tài khoản thanh toán
7. Chuyển tiền nộp BHXH,BHYT,KPCĐ
Nợ TK 338 - Phải trả , phải nộp khác
Có TK 111,112 - TK thanh toán
8. Chỉ tiêu KPCĐ để lại cho doanh nghiệp
Nợ TK 338(3382)
Có TK 111,112
9. Đến hết kỳ trả lơng còn có những công nhân viên cha lĩnh lơng , Kế toán
chuyển lơng cha lĩnh thành các khoản phải trả , phải nộp khác
Nợ TK 334 - Phải trả công nhân viên
Có TK 338 - Phải trả , phải nộp khác
Trần Thị Hiên
Lớp KTLT1 HN2 Khóa luận tốt nghiệp
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
10. Khoản KPCĐ vợt chi đợc cấp bù, khi nhận đợc khoản cấp bù trừ từ
ngân sách NN hoặc cơ quan cấp tỉnh , Kế toán ghi:
Nợ TK 111,112
Có TK 338
11. Nếu doanh nghiệp thực hiện việc trích lơng nghỉ phép cho công nhân
sản xuất , Kế toán ghi:
Nợ TK 622 - Chi phí nhân công trực tiếp
Có TK 335 - Chi phí phải trả
Thực tế khi trả lơng nghỉ phép, Kế toán ghi :
Nợ TK 335
Có TK 334
Các khoản trích theo lơng nghỉ phép cũng giống nh đối với lơng
chính
Sơ đồ hạch toán các khoản phải trả công nhân viên
TK 512 TK334 TK 241

Tiền lơng ,tiền ca trả cho
CNV xây dựng cơ bản
Thanh toán bằng
TK 3331 vật t,hàng hoá TK 622
Tiền lơng,tiền ăn ca trả
Cho CNTT sản xuất
TK 111,112

TK 623 Thanh toán bằng TM hoặc
TGNH Tiền lơng, tiền ăn ca trả cho
CNV sử dụng máy thi công
TK138(1,8) TK627
Khấu trừ vật chất Tiền lơng, tiền ăn ca trả cho
CNV quản lý phân xởng
TK 3335 TK 641 ,642
Thuế thu nhập Tiền lơng , tiền ca trả cho
Trần Thị Hiên
Lớp KTLT1 HN2 Khóa luận tốt nghiệp

Xem chi tiết: Hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương.DOC

Các mã xác nhận

Ch ơng 10
CáC M XáC THựCã
10.1 Mỏ ĐầU
Ta đã dành nhiều thời gian để nghiên cứu các hệ mật đợc dùng để
đảm bảo độ mật .Mã xác thực sẽ cung cấp phơng pháp bảo đảm tình toàn
vẹn của bản tin,mghĩa là bản tin phải không bị can thiệp một cách bất
hựp pháp và nó thực sự đợc gửi đi từ mày phát.
Mục đích của chơng này là phải có đợc khả năng xá thực ngay cả khi
có một đối phơng tích cực-Oscar là ngời có thể quan sát các bản tin
trong kênh.Mục đích này có thể đạt đợc bằng cách thiết lập một khoa
riêngK bằng cách để Alice và Bob chungchung một khoá bí mật trớc
hki mỗi bản tin đợc gửi đi.
Trong chơng này ta sẽ nghiên cứu đảm bảo xacs thực chứ không phải
các mã đảm bảo độ mật.Trong mã này,khoá sẽ đợc dùng dể tính một mã
xác thực cho phép Bob kiểm tra đợc tính xác thực của thông báo mà anh
ta nhận đợc.Một ứng dụng khác của mã xác thực là để kiểm tra xem các
số liệu trong một file lớn có bị can thiệp vào một cách hợp pháp hay
không.Nhãn xác thực sẽ đợc lu cùng với số liệu:KHOá ĐƯẻc dùng để
tạo và kiểm tra dấu xác thực đợc lu một cách tách bạch trong
mộtvùngan toàn.
Ta cũng sẽ chỉ ra rằng,về nhiều khía cạnh mã xác thực cũng tơng tự
nh một sơ đồ chữ kí hoặc tơng tự nh một maw xác thực thông
báo(MAC).Sự khác biệt chính là sự an toàn của một maw xác thực là
không điều kiện biên,trong khi đó các sơ đồ chữ kí và MAC lại đợc
nghiên cứu theo quan điểm độ an toàn tính toán.Cũng vậy,khi một maw
xác thực (hoặc MAC) đợc dùng,một bản tin chỉ có thể đợc kiểm tra bởi
ngời nhận hợp pháp.Trong khi đó baats cứ mỗi ai cũng có thể xác minh
đợc chữ kí bằng cách dùng một thuật toán xác minh công khai.
Bây giờ ta sẽ đa ra một định nghia hình thức cho thuật ngữ đợc sử
dụng khi nghiên cứu các mã xác thực.
Định nghĩa 10.1
Một mã xác thực là một bộ 4(S,R,K,C)thoả mãn các điều kiện
sau :
1. S là tập hữu hạn các trạng thái nguồn có thể
2. A là tập hợp các nhãn xác thực có thể
3. K là một tập hữu hạn các khoá có thể (không gian khoá)
4. Với mỗi k

K có một quy tắc xác thực e
k
: S

R
Tập bản tin đợc xác định bằng M=S

R
Nhận xét:
Chú ý một trạng thái nguồn tơng đơng với một bản rõ.Một bản tin gồm
một bản rõ với một nhãn xác thực kèm theo,một cách chính xác hơn có thể coi
đó là là một bản tin đã đợc xác nhận.Một quy tắc xác thực không nhất thiết
phải là hàm đơn ánh.
Đẻê phát một thông báo (đã đợc kí).Alice và Bob phải tuân theo giao thức
sau.Trớc tiên họ phải chộn một khoá ngẫu nhiên KK.Điều này đợc thuwc
hiện một cách bí mật nh trong hệ mật khoá bi mật.Sau đó giả sử rằng Alice
muốn gửi một trạng thái nguồn sS cho Bob trong một kênh không an
toàn>Alice sẽ tính a=e
k
(s) và gửi bản tin (s,a)cho Bob.Khi nhận đợc (s,a) Bob
tính a=e
K
(s).Nếu a=a thì Bob chấp nhận bản tin là xác thực,ngợc lại Bob sẽ
loại bỏ nó.
Ta sẽ nghiên cứu hai kiểu tấn công khác nhau mà Oscar có thể tiến
hành.Trong cả hai loại này,Oscar sẽ làkẻ xâm nhập vào gia cuộc.Các phép
tấn công này đợc mô tả nh sau:
Giả mạo
Oscar đa ra một bản tin (s,a) vào kênh và hi vọng nó sẽ đợc chấp
nhận .Phơng pháp này đợc mô tả trong hình 10.1.
Thay thế
Oscar quan sát một bản tin trong (s,a)kênh ,sau đó anh ta biến đổi nó
thành(s,a),trong đó s=s và hi vọng đợc Bob chấp nhận nh một bản tin xác
thực .Bởi vậy anh ta tin sẽ lái đợc Bob đi tới trạng thái nguồn mới này.Phơng
pháp này đợc mô tả nh hình 10.2.
.

Oscar


Gắn với mỗi phơng pháp này là một xác xuất lừa bịp,là xác suất để
Oscar thành công trong việc lừa Bob nếu anh ta (Oscar) tuân thủ một
Hình 10.1. Việc giả mạo bởi Oscar
Oscar (s,a) Bob
Hình 10.2 . Phép thay thế của Oscar.
Alice (s,a) Oscar (s,a) Bob
chiến lợc tối u .Các xác suất này đợc kí hiệu là Pd
0
(trờng hợp giả mạo)và
Pd
1
(trờng hợp thay thế) .Để tình Pd
0
và Pd
1
ta cần phải xác định các
phân bố xác suất trên S vàK.Các xác suất này đợc kí hiệu tơng ứng là p
s
và p
k
.
Giả sử rằng Oscar đẵ biết mã xác thực và hai phân bố xác suất này.Chỉ
có một thông tin mà Alice và Bob có nhng mà Oscar không đợc biết là
giá trị của khoá K .Điều này tơng tự với cách mà chúng ta đã nghiên cứu
độ an toàn không điều kiện của các hệ mật khoá bí mật.
10.2.Tính xác suất lừa bịp
Trong phần này sẽ xét đến việc tính các xác suất lừa bịp.Ta bắt đầu
về một mã xác thực.
Ví dụ 10.1
Giả sử K=R=Z
và K=Z
3
xZ
3
Với mỗi (i,j) K và mỗi s

S ta xác định
e
k
(s) =i.s+j mod 3
Để thuận tiện cho việc nghiên cứu ta dùng ma trận xác thực (ma trận này
tạo bằng tất cả các giá trị e
k
(s)).Với mỗi khoá KK và với mỗi s

S
ta đặt nhãn xác thực e
k
(s) vào hàng K và cột s của một ma trận M kích
thớc K xS .Mảng M đợc mô tả trên hình 10.3.
Hình 10.3.Ma trận xác thực
Khoá 0 1 2
(0,0) 0 0 0
(0,1) 1 1 1
(0,2) 2 2 2
(1,0) 0 1 2
(1,1) 1 2 0
(1,2) 2 0 1
(2,0) 0 1 2
(2,1) 1 0 2
(2,2) 2 1 0
Giả sử rằng khoá đợc chọn một cách ngẫu nhiên,tức là p
k
(K)=1/9 đối
với mọi KK. Ta không phải xác định phân bố xác suất p
S
vì trong thí
dụ này nó khong có ý nghĩa gì.
Trớc tiên xét cách tấn công giả mạo,Oscar sẽ chọn ra một trạng thái
nguồn s và cố gắng phỏng ddoand\s một nhãn xác thực đúng.Kí hiệu
K
0
là khoá đang sử dụng (mà Oscar không biết).ócả sẽ thành công trong
việc đánh lừa Bob nếu anh ta phỏng đoán a
0
=e
K0
(s).Tuy nhiên với bất kì
sS và aR dễ dàng thấy rằng ,chỉ có đúng 3(chứ không phải là 9)quy
tắc xác thực KK sao cho e
k
(s) =a.(Nói cách khác mỗi kí hiệu chỉ xuất
hiện 3 lần trong mỗi cột của ma trận xác thực ).Bởi vậy dẫn tới Pd
0
=1/3.
Phân tích phép thay thế có phức tạp hơn một chút.Giả sử Oscar đã
quan sát đợc trên kênh 1 bản tin (0.0).Nhờ đó anh ta đã biết một thông
tin nào đó về khoá:anh ta biết rằng :
K
0
{(0,0),(1,0),(2,0)}
Bây giờ ,giả sử Oscar thay bản tin (0,0) bằng bản tin (1,1).Khi đó anh
ta sẽ lừa bịp thành công khi và chỉ khi K
0
=(1,1) ,xác suất để K
0
là khoá
bằng 1/3 vì khoá nằm trong tập {(0,0),(1,0),(2,0)}.
Có thể thực hiện một phân tích tơng tự đối với bất kì một phép thay
thế nào mà Oscar tiến hành.Nói chung nếu Oscar quan sát một bản tin
(s,a) và thấy nó bằng một bản tin bất kì (s,a) trong đó s=s thì anh ta sẽ
đánh lừa đợc Bob với xác suất 1/3.Ta có thể thấy rõ điều này nh sau
.Việc quan sát đợc (s,a) sẽ hạn chế khóa và một trong ba khả năng.Trong
khi đó với một phép chọn (s,a) chỉ có một khoá chứ không phải ba
khoá có thể )theo quy tắc a là nhãn xác thực của s.
Bây giờ ta sẽ thảo luận cách tính toán tổng quát cho các xác suất
lừa bịp.Trớc tiên ta hãy xát Pd
0
.Cũng nh trên K
0
là khoá đợc chọn bởi
Alice và Bob.Với sS và aR ta xác định payoff(s,a)là xác suất để Bob
chấp nhận bản tin (s,a) là bản tin xác thực .Dễ dàng thấy rằng :
Payoff(s,a) = prob(a=e
K
(s))
=
K

K
(ek(s) = a)
p
K
(K)
Nghĩa là payoff(s,a) đợc tính bằng cách chọn các hàng của ma trận xác
thực có phần tử a nằm trong cột s và lấy tổng xác suất của các khoá K t-
ơng ứng.
Để cơ hội thành công là lớn nhất.Oscar phỉa chọn (s,a) sao cho
payoff(s,a) là cực đại .Bởi vậy:
Pd
0
=max{payoff(s,a): sS.aR} (10.1)
Chú ý rằng Pd
0
không phụ thuộc vào phân bố xác suất p
S
Việc tính Pd
1
có khó hơn một chút và nó có thể phụ thuộc vào p
S
.Tr-
ớc tiên ta sẽ xét bài toán sau:Giả sử Oscar quan sát đợc thông báo (s,a)
trong kênh.Oscar sẽ thay (s,a) bằng một bản tin (s,a) nào đó ,trong đó
ss.Khi đó,với s,sS ,ss và a,aR ta định nghĩa payoff(s,a;s,a) là
xác suất để phép thay thế (s,a) bằng (s,a) thành công(để đánh lừa
Bob) .Khi đó có thể tính nh sau :
Payoff(s,a;s,a) =prob(a=e
Ko
(s)a=e
Ko
(s))

=
))((
))()'('(
seaprob
seaseaprob
K
KK
=
==

Tử số của phân số này đợc tính bằng cách chọn các hàng của ma trận
xác thực có giá trị a trong cột s và giá trị a trong cột svà lấy tổng các
xác suất của các khoá tơng ứng.Vì Oscar muốn tăng cực đại cơ hội đánh
lừa Bob nên anh ta tính :
P
S
= max{payoff(s,a;s,a);sS,ss,aR}
Đại lợng p,kí hiệu để Oscar đánh lừa Bob bằng một phép thay thế khi đã
quan sát đợc bản tin (s,a) trên kênh.
Bây giờ phải làm thế nào để tính để tinhs xác suất lừa bịp Pd
1
?Rõ
ràng là ở đây ta ta phải tính trung bình các giá trị của lợng p
S
theo các
xác suất p
M
(s,a) quan sát các bản tin trên kênh.Nghĩa là Pd
1
đợc tính
bằng :
Pd
1
=
(S,a)

M
p
M
(s,a).p
M
(10.2)
Phân bố xác suất p
M
nh sau:
P
M
(s,a) =p
s
(s)x p
K
(as)
=p
S
(s)x
(K

K; ek(s)=a)
p
K
(K)
=p
S
(s)xpayoff(s,a)
Trong ví dụ 10.1:
Payoff(s,a) =1/3
Với s,a,s,a,ss .Bởi vậy Pd
1
=1/3 đối với mọi phân tố xác suất p
S
(nói
chung Pd
1
phụ thuộc vào p
S
).
Trong ví dụ sau đây sẽ xét việc tính Pd
0
và Pd
1
.
Ví dụ 10.2:
Xét ma trận trên hình 10.4Giả sử các phân bố xác suất trên S và K là:
P
S
(i)=1/4
1 i 4 và
p
K
(1)=1/2 ; p
K
(2)=p
K
(3)=1/4
Hình 10.4 Ma trận xác thực
Khoa 1 2 3 4
1 1 1 1 2
2 2 2 1 2
3 1 2 2 1
Các giá trị payoff(s,a) nh sau :
Payoff(1,1) =3/4 Payoff(1,1) =1/4
Payoff(2,1) =1/2 Payoff(2,2) =1/2
Payoff(3,1) =3/4 Payoff(3,2) =1/4
Payoff(4,1) =1/4 Payoff(4,2) =3/4
Bởi vậy Pd
0
=3/4 .Chiến lợc đánh lừa tối u của Oscar là đa một thông báo
bất kì trong số các thông báo (1,1),(3,1) hoặc (4,2) vào kênh.
Bây giờ ta sẽ chuyển sang tính Pd
1
.Trớc hết ta đa các giá trị khác
nhau của payoff(s,a;s,a).
(1,1) (1,2) (2,1) (2,2) (3,1) (3,2) (4,1) (4,2)
(1,1)
(1,2)
2/3
0
1/3
1
2/3
1
1/3
0
1/3
1
2/3
0
(2,1)
(2,2)
1
1/2
0
1/2
0
1/2
1
1/2
0
1/2
1
1/2
(3,1)
(3,2)
2/3
1
1/3
0
2/3
0
1/3
1
0
1
1
0
(4,1)
(4,2)
1
2/3
0
1/3
0
2/3
1
1/3
0
1
1
0
Nh vậy ta có p
1.1
=2/3,p
2.2
=1/2,p
3.3
=1 với mọi giá trị s,a khác .Khi đó việc
đánh giá Pd
1
sẽ trở nên rất đơn giản:Pd
1
=7/8.Chiến lợc thay thế tối u của
Oscar là:
(1,1) (2,1)
(1,2) (2,2)
(2,1) (1,1)
(2,2) (1,1)
(3,1) (4,2)
(3,2) (1,1)
(4,1) (1,1)
(4,2) (3,1)
Chiến lợc này thực sự dẫn đến Pd
1
=7/8
Việc tính toán Pd
1
trong ví dụ 10.2 dễ hiểu nhng khá dài dòng .Trên
thực tế có thể đơn giản hóa việc tính Pd
2
dựa trên nhận xét là ta đã
thực hiện việc chia cho đại lợng payoff(s,a) khi tính P
s,a
và sau đó
Lại nhân với payoff(s,a) khi tính Pd
1
.Dĩ nhiên là hai phép tính này loại
bỏ nhau.Giả sử định nghĩa :
q
s,a
=max{
AassSsKp
asekasekKK
K


==
',',':)(
'Ư})'(,)(:{
}
Với mọi s,a. Khi đó có công thức đơn giản hơn sau:
10.3.Các giới hạn tổ hợp
Ta đã thấy ràng độ an toàn của một mã xác định đợc đo bằng
Các xác xuất lừa bịp . Bởi vậy cần xây dựng các mã sao cho các xác
Xuất này nhỏ tới mức có thể .Tuy nhiên những khía canh khác cũng
Rất qoan trọng .Ta xem xét một số vấn đề cấn qoan tâm trong mã xác
thực .
1.Các xác xuất lừa bịp Pd
0
và Pd
1
phải đủ nhỏ để đạt đợc mức an toàn
mong muốn .
2.số các trạng thái nguồn phải đủ lớn để có thể truyền các thông tin cần
thiết bằng cách gán một nhãn xác thực vào một trạng thái nguồn .
3. Kích thớc của không gian khóa phải đợc tối thiểu hóa và các giá trị
của khóa phải truyền qua một kênh an toàn (Cần chú ý rằng phải thay
đổi khóa sau mỗi lần truyền tin giống nh khi dùng OTP).
Trong phần này sẽ xác địinh giới hạn dới đối với các xác suất lừa bịp và
chúng đợc tính theo các tham số của mã.Hãy nhớ lại rằng ta đã định
nghĩa mã xác thực là một bộ bốn (S,R,K,E).Trong phần này ta sẽ ký hiệu
R=l
Giả sử cố định một trạng thái nguồn sS.Khi đó có thể tính :

a

R
payoff(s,a)=

a

R

(K

K :ek(s)=a}
p
K
(K)
=
K

K
p
K
(K)
=1
Bởi vậy với mỗi sS,tồn tại một nhãn xác thực a(s) sao cho :
Payoff(s,a(s))1/l.
Dễ dàng rút ra định lý sau:
Đinh lý 10.1
Giả sử (S,R,K,E) là một mã xác thực .Khi đó Pd
0

1/l trong đó
l=

R

.Ngoài ra Pd
0
=1/l khi và chỉ khi :

{K

K :ek(s)=a}
p(K)=1/l (10.4)
với mỗi s

S,a

R.
Baauy giờ ta sẽ chuyển sang phơng pháp thay thế .Giả sử cố định s,a và
s

,ss

.Ta có:
{
1
)(
)(
)(
)(
),;','(
})(:{
})(:
' '
})(:{
}')'(,)(:{
==
=





=
=

=
==
asekKK
K
asekKK
K
Ra Ra
asekKK
K
asekasekKK
K
Kp
Kp
Kp
Kp
asaspayoff
Nh vậy tồn tại một nhãn thực a

(s

,s,a) sao cho :
Payoff(s

,a

(s

,s,a) :s,a)1/l
Định lý sau sẽ rút ra kết quả :
Định lý10.2
Giả sử (S,R,K,E) là một mã xác thực .Khi đó Pd
1
>=1/l trong đó
L=

R

.Ngoài ra Pd
1

1/l khi và chỉ khi :
l
Kp
Kp
asekKK
K
asekasekKK
K
/1
)(
)(
})(:{
}')'(,)(:{
=


=
==
Với mỗi s,s


S,s=s

,a,a


R
Chứng minh
Ta có : Pd
1
=

(s,a)

M
p
M
(s,a).p
s,a


(s,a)

M
p
M
(s,a)/l = 1/l
Ngoài ra dấu bằng chỉ tồn tại khi và chỉ khi p
s,a
=1/l với mỗi (s,a) .Tuy
nhiên điều kiện này lại tơng đơng với điều kiện :
Payoff(s

,a

;s,a)=1/l với mọi (s,a).
Định lý 10.3
Giả sử (S,R,K,E) là một mã xác thực trong đó l=

R

.Khi
đóPd
0
=Pd
1
=1/l khi và chỉ khi :
2
}')'(,)(:{
/1)( lKp
asekasekKK
K
=

==
(10.6)
Vớ mọi s,s


S,a,a


R,s

s

Chứng minh
Các phơng trình (10.4)và (10.5) boa hàm phơng trình (10.6).Ngợc lại ,
phơng trình (10.6) kéo theo các phơng trình (10.4) và(10.5).
Nừu các khóa là đồng khả năng thì ta nhận đợc hệ quả sau:
Hệ quả 10.4:
Giả sử (S,R,K,e) là một mã xác thực ,trong đó l=R và các khoá chọn
đồng xác suất.Khi đó Pd
0
=Pd
1
=1/l khi và chi khi :
{KK :e
K
(s)=a,e
K
(s)=a}=K/l
2
(10.7)
Với mọi s,sS,ss,a,aR.
10.3.1.Các mạng trực giao
Trong phần này ta xét các mối liên quan gia các mã xác thực và các cấu
trúc tổ hợp đợc gọi là các mảng trực giao.Trớc tiên ta sẽ đa ra các định
nghĩa:
Định nghĩa 10.2:
Một mạng trực giao 0A(n,k,

)là một mảng kích thớc

n
2
xk chứa n kí
hiệu sao cho trong hai cột bất kì của mảng mỗi cặp trong n
2
cặp kí
hiệu chỉ xuất hiện trong đúng

hàng.
Các mạng trực giao là các cấu trúc đã đợc nghiên cứu kĩ trong lí thuyets
thiết kế tổ hợp và tơng đơng với các cấu trúc khác nh các hình vuông
Latinh trực giao hỏi các lới
Trong hình 10.5 ta đa ra một mảng trực giao 0A(3.3.1) nhận đợc từ ma
trận xác thực ở hình 10.3.
Hình 10.5. 0A(3.3.1)




























012
201
120
102
021
210
222
111
000
Có thể dùng một mảng trực giao bất kì 0A(n,k,) để xây dựng một mã
xác thực có Pd
0
=Pd
1
=1/n nh đợc nêu trong định lí sau:
Định lí 10.5.
Giả sử có một mảng trực giao 0A(n,k,

).Khi đó cùng tồn tại một mã
xác thực (S,A,K,E).trong đó

S

=k,

R

=n,

K

=

n
2
và
Pd
0
=Pd
1
=1/n.
Chứng minh:
Hãy dùng mỗi hàng của mảng trực giao làm một quy tắc xác thực với
xác suất nh nhau bằng 1/(n
2
).Mối liên hệ tơng ứng gia mảng trực giao
và mã xác thực đợc cho ở bảng dới đây.Vì phơng trình (10.7) đợc thoả
mãn nên ta có thể áp dụng hệ quả 10.4 để thu đợc một mã xác thực có
các tính chất đã nêu.
Mảng trực giao Mã xác thực
Hàng Quy tắc xác thực
Cột Trạng thái nghuồn
Kí hiệu Nhãn xác thực
10.3.2.Phơng pháp xây dựng và các giới hạn đối với các 0A
Giả sử ta xây dựng một mã xác thực từ một 0A(n,k,).Tham số n sẽ xác
định số các nhãn (tức là độ an toàn của mã).Tham số k xác định số các
trạng thái nguồn mà mã có thể thích ứng.Tham số chỉ quan hệ tới số
khoá (là n
2
).Dĩ nhiên trờng hợp =1là trờng hợp mong muốn nhất tuy
nhiên ta sẽ thấy rằng đôi khi cần phải dùng các mảng trực giao có lớn
hơn.Giả sử ta muốn xây dựng một mã xác thực ới tập nguồn xác định S
và có một mức an toàn xác định (tức là để Pd
0
< và Pd
1
<).Khi đó
mảng trực giao thích hợp phải thoả mãn các điều kiện sau:
1. n 1/
2. k S.(Xét thấy có thể loại một hoặc một số cột khỏi mảng
trực giao và mảng kết quả vẫn còn là một mảng trực giao,bởi
vậy không đòi hỏi k=S).
3. đợc tối thiểu hoá ,tuỳ thuộc vào các điếu kiện trên đợc thoả
mãn
Trớc tiên xét các mảng trực giao có =1 .Với một giá trị n cho
trớc ,ta cần làm cực đại hoá số cột,sau đây là một số điều kiện
cần để tồn tại .
Định lí 10.6.
Giả sử tồn tại một 0A(n,k,

) .Khi đó k

n+1
Chứng minh:
Cho A là một 0A(n,k,l) trên tập kí hiệu X={0,1 n-1}.Giả sử
là một phép hoán vị của X và ta hoán vị các kí hiệu trong một cột
bất kì của A theo phép giao hoán .Kết quả là ta lại có một
0A(n,k,l).Bởi vậy bằng cách áp dụng liên tiếp các phép vị kiểu
này ,có thể xem (mà không làm mất tính tổng quát) rằng hàng
đầu tiên cuả A là (00 0).
Tiếp theo ta sẽ chỉ ra rằng mỗi kí hiệu chỉ xuất hiện đùng n
lần trong mỗi cột của A.Hãy chọn hai cột (chẳng hạn c và c)và
cho X là một kí hiệu bất kì .Khi đó với mỗi kí hiệu x tồn tại một
hàng duy nhất của A trong đó x ở cột c và x ở cột c.Cho x thay
đổi trên X ta thấy rằng x xuất hiện đúng n lần trong cột c.
Vì hàng thứ nhất là (00 0) nên ta đã vét cạn các khả năng xuất
hiện của các cặp đợc sắp (0.0).Bởi vậy không có một hàng nào
khác có nhiều hơn một kí hiệu o.Bây giờ ta sẽ đếm số các hàng
chứa ít nhất một kí hiệu 0.Tổng số là 1+k(n-1).Tuy nhiên tổng
này không thể lớn hơn tổng số các hàng trong A (bằng n
2
).Bởi
vậy 1+k(n-1)n
2
hay kn+1 nh mong muốn .
Bây giờ ta sẽ đa ra một cấu trúc cho mảng trực giao có =1
,trong đó k=n .Trong thực tế đây chính là cấu trúc đã dùng để thu
đợc mảng trực giao nêu ở hình 10.5.
Định lí 10.7
Giả sử p là một số nguyên tố.Khi đó tồn tại một mảng
trực giao 0A(p.p.1).
Chứng minh:
Mảng này sẽ là một cấp p
2
ìp,trong đó các hàng đợc lập chỉ
số trong Z
P
xZ
P
và các cột đợc lập chỉ số trong Z
P
.Phần tử ở hàng
(i,j) và cột x đợc tính bằng i.x+j mod p.
Giả sử chọn hai cột x và y,xy,và hai kí hiệu a,b.Ta cần
tìm một hàng duy nhất (i,j) sao cho a nằm trong cột x và y nằm
trong cột y của hàng (i,j).Vì thế cần giải hai phơng trình:
a=i.x+j
b=i.y+j
theo các ẩn i và j (trong đó tất cả các phép tính số học đợc thực
hiện trong trờng Z).Nhng hệ này có nghiệm duy nhất:
i=(a-b)(x-y)
4
mod p
j=a-y.x mod p
Bởi vậy ta có một mảng trực giao.
Nhận xét rằng một 0A(n,n,1) bất kì có thể mở rộng thêm
một cột để tạo thành 0A(n,n+1,1)(xem các bài tập ).Vì thế dùng
định lí 10.7 có thể nhận đợc vô hạn các 0A đạt đợc giới hạn của
định lí 10.6 với dấu bằng.
Định lí 10.6 cho biết rằng >1 nếu k>n+1.Ta sẽ chứng
minh một kết quả tổng quát hơn khi đặt giới hạn dới của nh
một hàm của n và k.Tuy nhiên,trớc tiên cần đa ra một bất đẳng
thức quan trọng sẽ dùng trong chứng minh.
Bổ đề 10.8.
Giả sử b
1
b
m
là các số thực.Khi đó:
2
1
1
1
2
1
)(

==

n
m
n
m
bbm

Chứng minh
áp dụng bất đẳng thức Jensen(Định lí 2.5) với f(x)=-x
2
và
a
1
=1/m.1im.Hàm f là liên tục là và lõm.Vì thế ta nhận đợc :
2
1
1
1
2
1








==
m
i
m
i
m
b
m
b

Từ đây dễ dàng rút ra kết quả mong muốn.
Định lí 10.9.
Giả sử tồn tại một 0A(n,k,).Khi đó
2
1)1(
n
nk +


Chứng minh
Cho A là một 0A(n,k,) trên tập kí hiệu X={0,1 n-1},trong đó hàng
đầu tiên của A là (0,0 0)(giả thiết này không làm mất tính tổng quát
nh đã thấy trong định lí 10.6).
Kí hiệu các tập hàng của Alà R và r
1
là hàng đầu tiên,cho R
1
=R\
{r1}.Với một hàng bất r của A,kí hiệu x
r
chỉ số lần xuất hiện của 0 trong
hàng r.Có thể dễ dàng tình đợc tổng số lần xuaat hiện của 0 trong R
1
.Vì
mỗi kí hiệu phải xuất hiện đúng n lần trong mỗi cột của Anên ta có:

)1.(
1
=


nkx
Rr
r

Bây giờ số lần xuất hiện cặp đợc sắp (0,0) ở các hàng trong R
1
là:

)1.(
)1(
2
121
2
2
=
=




nkx
xxxx
Rr
r
Rr
r
Rr
r
Rr
rr

áp dụng bổ đề (10.8) ta có:
1.
))1.((
2
2
2
1





n
nk
x
Rr
r



và bởi vậy :
)1.(
1
))1.((
)1(
2
1






nk
n
nk
xx
r
Rr
r



Mặt khác,trong một cặp cột cho trớc bất kì,cặp đợc sắp (0,0) xuất hiện
trong đúng hàng .Vì có k(k-1)cặp các cột đợc sắp nên dẫn đến số lần
xuất hiện của cặp đợc sắp (0,0) trong các hàng của R đúng bằng (-
1)k(k-1).Bởi vậy ta có:
(-1)k(k-1)
)1.(
1.
))1.((
2
2



nk
n
nk



và do đó :
((-1)k(k-1)+k(n-1)(n
2
-1)(k(n-1))
2
Khai triển ta có:

2
kn
2
-k.n
2
-
2
n
2
+
2
n
3
-k+k+-n
2
kn
2
-2kn+k
hay:
-
2
n
2
+
2
n
3
kn
2
+k-+n-2kn
hoặc
2
(n
3
-n
2
)(k(n-1)
2
+n-1)
Cuối cùng,chia hai vế cho (n-1) ta có :
n
2
k(n-1)+1
Đây chính là giới hạn cần tìm.
Kết quả sau thiết lập sự tồn tại của một lớp vô hạn các mảng trực giao
đạt đợc giới hạn nêu trên với đấu =.
Định lí 10.10.
Giả sử p là một số nguyên tố và d

2 là một số nguyên.Khi đó tồn tại
một mảng trực giao 0A(p.(p
d
-1)/(p-1).p
d-2
Chứng minh:
Kí hiệu (Z
P
)
d
là không gian véc tơ chứa tất cả bộ d trên Z
P
.Ta sẽ xây
dựng A (là một 0A(p,(p
d
-1)/(p-1),p
d-2
) trong đó các hàng và các cột đợc
lập chỉ số theo các véc tơ trong (Z
P
)
d
.Các phần tử của A sẽ là các phần tử
của Z
P
.Tập hợp các hàng đợc xác định là R=(Z
p
)
d
):tập các cột là :
C = {(c
1
c
d
)(Z
p
)
d
: j,0jd-1 ,c
1
= =c
j
=0,c
j+1
=1}
R chứa tất cả các véc tơ trong (Z
P
)
d
,bởi vậy R=p
d
.C chứa tất cả các
véc tơ khác không có toạ độ khác 0 đầu tiên bằng 1.Nhận thấy rằng:
C=
1
1


p
p
c
và không có hai véc tơ nào trong C là các bội vô hớng của nhau.
Bây giờ vói mỗi véc tơ r R và mỗi cC ta định nghĩa:
A(r.c)=r.c
Trong đó .kí hiệu tích trong hai véc tơ (đợc rút gọn theo mod p).
Ta sẽ chứng minh A là mảng trực giao mong muốn.Cho b,cC là
hai cột khác nhau và cho x,yZ
P
.Ta sẽ tính số hàng r để A(r,b)=x và
A(r,b)=y.Kí hiệu r=(r
1
,r
2
r
d
).b=(b
1
,b
2
b
d
) và c=(c
1
,c
2
c
d
).Hai ph-
ơng trình r.b=x và r.c=y có thể đợc viết thành hai phơng trình tuyến
tính trong Z
P
b
1
.r
1
+ +b
d
.r
d
=x
c
1
.r
1
+ +c
d
.r
d
=y.
Đây là hai phơng trình tuyến tính với d ẩn r
1
r
d
.Vì các bội bvà c không
phải là các bội vô hớng của nhau nên hai phơng trình trên là độc lập
tuyến tính.Bởi vậy hệ này có không gian nghiệm (d-2) chiều.Nghĩa là số
các nghiệm (số các hàng trong đó x nằm ở cột b và y ở cột c)bằng p
d-2
theo mong muốn.
Ta sẽ làm một ví dụ nhỏ minh hoạ cách xây dựng này:
Ví dụ 10.3
Giả sử lấy p=2,d=3,khi đó ta sẽ xây dựng một 0A(2,7,2).Ta có :
R={000,001,010,011,100,101,110,111}
và C={001,010,011,100,101,110,111}
Ta nhận đợc kết quả là mảng trực giao nh trên hình 10.6
Hình 10.6.Một 0A(2,7,2).


























1001011
0011110
0101101
1111000
0110011
1100110
1010101
0000000
10.3.3Đặc trng của mã xác thực .
Cho tới giờ ta đã nghiên cứu các mã xác thực nhận đợc từ các mảng
trực giao.Ta cũng đã xem xét các điều kiện tồn tại cần thiết về việc xây

Xem chi tiết: Các mã xác nhận

KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH, CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ, ĐẶC ĐIỂM TỔ CHỨC SẢN XUẤT ĐẶC ĐIỂM TỔ CHỨC SẢN XUẤT KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA XÍ NGHIỆP SÔNG ĐÀ 8.06.DOC

kỹ thuật, chất lợng xây lắp công trình. Doanh nghiệp xây lắp phải có bộ phận
kiểm tra kỹ thuật và chất lợng để thực hiện các công tác quản lý kỹ thuật và
chất lợng xây lắp công trình theo thiết kế đợc duyệt nhằm đảm bảo thời gian sử
dụng lâu dài của sản phẩm xây lắp.
- Sản phẩm xây lắp là những công trình, vật kiến trúc có quy mô lớn,
kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, thời gian xây dựng dài, có khi từ 5 đến 7
năm. Trong điều kiện đó, không thể chờ cho đến khi xây dựng xong mới tính
toán kết quả và thanh toán đợc mà phải tiến hành hàng tháng, quý, năm. Điều
đó đòi hỏi phải có giá dự toán cho từng đơn vị khối lợng xây lắp để hạch toán
chi phí và xác định kết quả lãi (lỗ) cho bất kỳ một khối lợng công tác xây lắp
nào đợc thực hiện trong kỳ. Trong đó, việc hạ thấp giá thành sản xuất thực tế
các sản phẩm xây lắp chỉ có thể thực hiện đợc trên cơ sở đổi mới kỹ thuật và thi
công xây lắp nh: trang bị máy móc thiết bị hiện đại, ứng dụng các phơng pháp
thi công tiên tiến
- Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất còn các điều kiện cần thiết
cho sản xuất nh các loại xe máy, thiết bị, nhân công phải di chuyển theo địa
điểm thi công. Mặt khác, việc xây dựng còn chịu tác động của địa chất công
trình và điều kiện thời tiết, khí hậu của địa phơng cho nên công tác quản lý và
sử dụng tài sản, vật t cho công trình rất phức tạp và đòi hỏi phải có mức giá cho
từng công tác lắp đặt cho từng vùng lãnh thổ một cách thích hợp.
- Trong các doanh nghiệp xây lắp, ngoài bộ phận thi công xây lắp chính
đảm nhiệm việc thực hiện các hợp đồng đã ký với bên giao thầu còn có thể có
các bộ phận sản xuất khác nh: bộ phận xây lắp phụ; các bộ phận sản xuất phụ
phục vụ cho bộ phận xây lắp chính và tăng thêm thu nhập cho doanh nghiệp.
Sản phẩm của bộ phận sản xuất phụ này sau khi cung cấp cho bộ phận xây lắp
chính có thể tính theo giá thành sản xuất thực tế hoặc giá tiêu thụ nội bộ tuỳ
theo trình độ quản lý và yêu cầu hạch toán kinh tế trong nội bộ doanh nghiệp.
2. Đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh :
Việc tổ chức công tác kế toán trong các đơn vị nhận thầu xây lắp phải
đảm bảo các yêu cầu kế toán nói chung trong một đơn vị sản xuất là ghi chép,
tính toán, phản ánh đầy đủ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, xác định
5
Phòng
KTKH
hiệu quả từng phần và toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị. Mặt
khác, phải phù hợp với đặc điểm của sản xuất xây lắp.
Tác động của đặc điểm sản xuất xây lắp đến việc tổ chức công tác kế
toán trong doanh nghiệp xây lắp thể hiện chủ yếu ở nội dung, phơng pháp tập
hợp, phân loại chi phí và cấu tạo giá thành sản phẩm xây lắp. Cụ thể nh sau:
- Đối tợng tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm có thể là
các công trình, hạng mục công trình xây lắp, các giai đoạn công việc có điểm
dừng kỹ thuật, các khối lợng xây lắp có giá trị dự toán riêng.
- Phơng pháp tập hợp chi phí: Tuỳ theo điều kiện cụ thể, có thể vận
dụng các phơng pháp tập hợp trực tiếp hoặc phân bổ gián tiếp
- Phơng pháp tính giá thành thờng dùng là phơng pháp trực tiếp hay tỉ
lệ, phơng pháp định mức hoặc theo đơn đặt hàng
- Cấu tạo giá thành sản phẩm xây lắp: xuất phát từ đặc điểm của phơng
pháp lập dự toán trong xây dựng cơ bản. Dự toán đợc lập theo từng công trình,
hạng mục công trình và đợc phân tích theo từng khoản mục chi phí. Để có thể
so sánh, kiểm tra chi phí sản xuất xây lắp thực tế phát sinh với dự toán, chi phí
sản xuất xây lắp đợc phân loại theo các khoản mục chi phí sau đây:
+ Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp.
+ Chi phí nhân công trực tiếp.
+ Chi phí sử dụng máy thi công.
+ Chi phí sản xuất chung.
- Giá thành hạng mục công trình hoặc công trình hoàn thành toàn bộ là
giá thành sản phẩm cuối cùng của sản xuất xây lắp.
- Việc xác định công tác xây lắp dở dang cuối kỳ phụ thuộc vào phơng
thức thanh toán khối lợng xây lắp hoàn thành đã ký giữa xí nghiệp xây lắp với
bên giao thầu.
Các nội dung khác của việc tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp
xây lắp nh tổ chức ghi chép ban đầu, tổ chức hệ thống sổ kế toán, kiểm tra kế
toán, phân tích hoạt động kinh tế, tổ chức bộ máy kế toán nói chung giống với
các ngành khác.
6
Phòng
KTKH
III.Tổ chức bộ may quản lý của Xí nghiêp Sông đà 8.06 :
Xuất phát từ đặc điểm sản xuất, chức năng, nhiệm vụ của Xí nghiệp Sông
Đà 806, mô hình tổ chức bộ máy quản lý của Xí nghiệp đợc bố trí theo mô hình
trực tuyến. Theo mô hình này Giám đốc xí nghiệp là ngời chịu trách nhiệm cao
nhất trong xí nghiệp về hoạt động sản xuất kinh doanh, về bảo toàn và phát triển
vốn đợc giao và thực hiện nghĩa vụ với NSNN.
Mô hình tổ chức bộ máy quản lý của Xí nghiệp Sông Đà 805 đợc bố trí
theo sơ đồ :
Sơ đồ bộ máy tổ chức quản lý tại Xí nghiệp Sông Đà 805
7
Phòng
VTCG
Giám đốc
Phó giám
đốc
Phòng
TCHC
Phòng
KTKH
Phòng
TCKT
Đội
18-1
Đội
18-2
Đội
18-3
Đội
18-4
Đội
Mỹ
đình
IV.Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh 6 tháng đầu
năm 2003
Chỉ tiêu Mã
số
Luỹ kế đến kỳ tr-
ớc
Kỳ này Luỹ kế từ đầu
năm
-Tổng doanh thu
Trong đó : Doanh thu hang xuất khẩu
-Các khoản giảm trừ (03=05+06+07)
+Giảm giá hàng bán
+Hàng bán bị trả lại
+Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất
khẩu phải nộp
1.Doanh thu thuần (10=01-03 )
2.Giá vốn hàng bán
3.Lợi nhuận gộp (20=10-11 )
4.Chi phí bán hàng
5.Chi phí quản lý doanh nghiệp
6.Lợi nhuận thuần từ hoạt động sản xuất
kinh doanh (30=20-21-22 )
7.Thu nhập hoạt động tài chính
8.Chi phí hoạt động tài chính
9.Lợi nhuần thuần từ hoạt động tài chính
(40=31-32 )
10.Các khoản thu nhập bất thờng
11.Chi phí bất thờng
12.Lợi nhuận bất thờng (50=41-42 )
13.Tổng lợi nhuận trớc thuế
(60=30+40+50 )
14.Thuế thu nhập doanh nghiệp phải
nộp
15.Lợi nhuận sau thuế (80=60-70 )
01
02
03
05
06
07
10
11
20
21
22
30
31
32
40
41
42
50
60
70
80
12.637.605
12.637.605
12.637.605
12.637.605
130.778.076
(130.778.076 )
(130.778.076 )
(130.778.076 )
3.412.735.220
3.412.735.220
4.599.051.425
(1.186.316 205 )
26.270.816
193.005.246
(1.405.592.267 )
140.303.167
(140.303.167)
8.500.000
5.000.000
3.500.000
(1.542.395.434 )
(1.542.395.434 )
3.425.372.825
3.425.372.825
4.599.051.425
(1.173 678.600)
26.270.816
205.642.851
(1.405.592.267 )
271.081.243
(271.081.243 )
8.500.000
5.000.000
3.500.000
(1.673.173.510 )
(1.673.173.510 )
Qua bảng trên ta thấy lợi nhuận sau thuế là (1.673.173.510 ) đồng cũng có
nghĩa là Xí nghiệp bị lỗ 1.673.173.510 dồng do doanh thu cha đủ bù đắp chi
phí. Đặc điểm của doanh nghiệp xây lắp là sản phẩm đơn chiếc,thời gian hoàn
thành sản phẩm dai, kỳ hoàn vốn lâu dài chính vì vậy trong 6 tháng đầu năm
2003 kết quả hoạt động kinh doanh không đợc tốt.
8
Phần II
tình hình hoạt động tài chính và hiệu quả
kinh doanh của Xí nghiêp Sông đà 8.06
I.Tình hình vốn,nguồn vốn của Xí nghiệp
Cơ cấu nguồn vốn
Tính đến hết quý II năm 2003 tổng số vốn là : 1.846.362.128 đ
-Vốn cố định : 1.425.254.864
Trong đó :
+Vốn ngân sách cấp : 440.731
+Vốn tự bổ sung : 307.059.169
+Vốn tín dụng : 952.482.471
+Các nguồn khác : 165.272.493
-Vốn kinh doanh :421.107.264
Trong đó :
+Vốn ngân sách : 3.251.831
+Vốn tự bổ sung : 417.855.433
Về cơ cấu vốn của công ty vốn cố định chiếm một tỷ trọng lớn là 77,2%
tổng số vốn trong khi vốn kinh doanh chiếm 22,8%
II.Kết quả hoạt động kinh doanh của Xí nghiệp trong 2
tháng từ tháng 10 đến tháng 12 năm 2001,2002
9
Kế
toán
tổng
hợp

Qua bảng trên ta thấy doanh thu năm 2002 tăng 4.999.573.712 đ so với
năm 2001 tăng 90,6 % nhng hoạt động của Xí nghiệp trong 2 năm 2001 và
2002 đều không đạt hiệu quả thể hiện là năm 2001 lỗ 315.858.913đ, năm 2002
lỗ 1.691.746.902đ.
Chỉ tiêu
Mã
số
Năm 2001 Năm 2002
Năm 2002/2001
Mức tăng giảm
Tỷ lệ
(%)
-Tổng doanh thu
-Các khoản giảm trừ
(03=05+06+07 )
+Giảm giá hàng bán
+Hàng bán bị trả lại
+Thuế tiêu thụ đậc biệt,
thuế xuất khẩu phải nộp
1.Doanh thu thuần
(10=01-03 )
2.Giá vốn
3.Lợi nhuận gộp (20=10-
11 )
4.Chi phí bán hàng
5.Chi phí quản lý doanh
nghiệp
6.Lợi nhuận thuần từ hoạt
động kinh doanh (30=20-
21-22 )
7. Th nhập hoạt động tài
chính
8.Chi phí hoạt động tài
chính
9.Lợi nhuận thuần từ hoạt
động tài chính (40=31-32)
10.Các khoản thu nhập bất
thờng
11.Chi phí bất thờng
12.Lợi nhuận bất thờng
(50=41-42 )
13.Tổng lợi nhuận trớc
thuế (60=30+40+50 )
14.Thuế thu nhập doanh
nghiệp phải nộp
15.Lợi nhuân sau thuế
(80=60-70 )
01
03
05
06
07
10
11
20
21
22
30
31
32
40
41
42
50
60
70
80
5.517.924.100
11.572.718
1.744.092
9.828.626
5.506.351.382
4.864.364.367
641.987.015
233.314.635
494.592.627
(85.920.247 )
229.938.666
(229.938.666)
(315.858.913 )
(315.858.913 )
10.517.497.812
7.541.458
10.509.956.354
11.357.970.767
(848.014.413 )
114.096.635
594.468.319
(1.556.579.367 )
96.934093
(96.934093)
644.000
38.877.442
(38.233.442 )
(1.691.746.902 )
(1.691.746.902 )
4.999.573.712
-4.03126
5.003604972
6.4936064
-1490.001428
-119.218
99.875692-
-84.363667633
-133.004573
133.004573
644.000
38.877.442
(38.233.442 )
-1.375.887.189
190,6
65,16
190,8
2330,4
48,9
120,19
-1,18
42,15
157,84
-5,356
10
Kế
toán
tổng
hợp
PhầnIII
Tình hình tổ chức công tác kế toán ở Xí nghiêp
Sông đà 8.06
I. Tình hình tổ chức bộ máy kế toán của xí nghiệp
Việc tổ chức, thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, nội dung công tác kế
toán trong đơn vị do bộ máy kế toán đảm nhận. Do vậy việc tổ chức, cơ cấu bộ
máy kế toán sao cho hợp lý, gọn nhẹ và hoạt động có hiệu quả là điều kiện quan
trọng để cung cấp thông tin kế toán một cách kịp thời , chính xác và đầy đủ,
hữu ích cho các đối tợng sử dụng thông tin đồng thời phát huy và nâng cao trình
độ nghiệp vụ cuả kế toán.
Để đảm bảo đợc những yêu cầu trên , đồng thời phù hợp với đặc điểm tổ
chức và quy mô của mình, Xí nghiệp Sông Đà 806 bố trí bộ máy kế toán theo
hình thức tổ chức công tác kế toán tập trung. Với hình thức này, toàn bộ công
tác kế toán của Xí nghiệp đợc tiến hành tại phòng kế toán, ở các đội không có
kế toán riêng mà chỉ có nhân viên thống kê làm nhiệm vụ thu thập chứng từ,
thống kê số liệu sau đó gửi lên phòng kế toán của xí nghiệp.
II. Cơ cấu bộ máy kế toán và chức năng từng bộ máy đó
Bộ máy kế toán của Xí nghiệp Sông đà 8.06 đợc tổ chức theo cơ cấu sau:
Sơ đồ bộ máy kế toán của Xí nghiệp Sông Đà 806
Kế toán trởng
11
Kế
toán
tổng
hợp
Kế toán
thanh
toán, KT
Ngân
Hàng ,
lương
BHXH
Kế toán
vật tư,
CCDC,
TSCĐ
Thủ
quỹ
- Kế toán tr ởng : Chịu trách nhiệm trớc Giám đốc về công tác kế toán tài
chính toàn xí nghiệp, tham mu giúp giám đốc trong công tác tài chính kế toán.
Phụ trách điều hành chung, phân công công việc cho từng nhân viên và tổ chức
lập báo cáo.
- Kế toán tổng hợp: Phụ trách công tác kế toán tổng hợp số liệu toàn Xí
nghiệp và tính giá thành sản phẩm.
- Kế toán thanh toán, kế toán ngân hàng kiêm kế toán tiền l ơng, BHXH :
Chịu trách nhiệm theo dõi các khoản tiền gửi, tiền vay và các nghiệp vụ thanh
toán công nợ với khách hàng, thanh toán tiền lơng và các khoản phụ cấp cho
cán bộ công nhân viên trong xí nghiệp.
- Kế toán vật t , CCDC, TSCĐ: Chịu trách nhiệm theo dõi tình hình tăng,
giảm , trích KHTSCĐ, tình hình nhập xuất tồn vật t, CCDC .
- Thủ quỹ: Trực tiếp giám sát sự biến động của quỹ tiền mặt tại két, thực
hiện các giao dịch về tiền mặt.
Mô hình trên thể hiện sự tinh giảm biên chế, gọn nhẹ, tổ chức đợc đầy đủ
các phần hành kế toán, tạo điều kiện cho công tác kiểm tra, chỉ đạo của kế toán
trởng và sự chỉ đạo kịp thời của lãnh đạo Xí nghiệp. áp dụng mô hình này còn
tạo điều kiện thuận lợi trong việc phân công chuyên môn hoá công việc đối với
nhân viên phòng kế toán đồng thời giúp kế toán viên có thể chủ động trong
công việc hàng ngày.
III. Hình thức sổ kế toán và trình tự ghi sổ ở Xí nghiêp Sông
đà 8.06
Phòng kế toán Xí nghiệp áp dụng phơng pháp hạch toán hàng tồn kho
dựng chủ động mua sắm và bảo quản phục vụ công trình theo nhu cầu thi công
và kế hoạch cung ứng vật t của Xí nghiệp. Định kỳ gửi hoá đơn về phòng kế
toán làm cơ sở để phòng kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp.
Các đội trởng quản lý và theo dõi tình hình lao động trong đội, lập bảng
chấm công, bảng thanh toán tiền công, giấy đề nghị tạm ứng, bảng thanh toán
tiền công theo khối lợng thi công Sau đó gửi về phòng kế toán làm căn cứ cho
việc hạch toán chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung.
12
Các chíng từ ban đầu nói trên ở các đội xây dựng sau khi đợc tập hợp,
phân loại sẽ đợc đính kèm với Giấy đề nghị thanh toán do đội trởng công trình
lập có xác định của phòng thi công gửi về phòng kế toán xin thanh toán cho các
đối tợng đợc thanh toán.
Phòng kế toán sau khi nhận đợc chứng từ ban đầu kế toán tiến hành kiểm
tra phân loại,xử lý chứng từ, ghi sổ, hệ thống hoá số liệu và cung cấp thông tin
kế toán để phục vu yêu cầu quản lý . Đồng thời dựa trên cơ sở các báo cáo kế
toán đợc lập tiến hành phân tích các hoạt động kinh tế giúp lãnh đạo Xí nghiệp
trong việc quản lý điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh.
Sơ đồ: Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung
Chứng từ gốc
N Nhật ký chung Số Thẻ kế toán chi tiết
Sổ cái
Bảa Bảng tổng hơp số liệu
chi tiết
Bảng đối chiếu
số phát sinh
Báo cáo kế toán

Ghi chú: Chi hàng ngày
Kiểm tra đối chiếu
Ghi cuối kỳ

13
Hàng ngày căn cứ vào chứng từ gốc phát sinh phản ánh các nghiệp vụ kinh
tế phát sinh vào nhật ký chung theo thứ tự thời gian. Từ nhật ký chung ghi vào
sổ cái có thể tiến hành định kỳ hoặc hàng ngày.
Các chứng từ cần hạch toán chi tiết đồng thời ghi vào sổ thẻ kế toán chi
tiết. Cuối tháng căn cứ vào sổ thẻ kế toán chi tiết lập bảng tổng hợp các số liệu
chi tiết. Cuối tháng lấy bảng cân đối số phát sinh các tài khoản kiểm tra đối
chiếu số liệu giữa các sổ và bảng tổng hợp số liêu chi tiết. Căn cứ vào bảng cân
đối số phát sinh các tài khoản và bảng tổng hợp số liệu chi tiết để tổng hợp các
báo cáo .tài chính.
IV.Tình hình thực hiện các phần hành kế toán
1. Phân loại chi phí sản xuất:
a. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Là toàn bộ các chi phí nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, vật liệu
khác, công cụ, dụng cụ đợc sử dụng trực tiếp để sản xuất, chế tạo sản phẩm,
cung cấp lao vụ, dịch vụ
b. Chi phí nhân công trực tiếp.
Chi phí nhân công trực tiếp là các khoản phải trả cho công nhân trực tiếp
sản xuất sản phẩm, trực tiếp thi công các công trình, trực tiếp thực hiện các lao
vụ dịch vụ nh tiền lơng, tiền công, các khoản phụ cấp. Chi phí này không bao
gồm khoản trích BHYT, BHXH, KPCĐ tính trên quỹ lơng trực tiếp của hoạt
động xây lắp.
c. Chi phí sử dụng máy thi công.
Chi phí sử dụng máy thi công là các hao phí về chi phí sử dụng xe, máy
thi công phục vụ trực tiếp cho hoạt động xây lắp công trình. Chi phí này bao
gồm:
- Chi phí nhân công là chi phí về tiền lơng lái máy phải trả cho công
nhân trực tiếp điều khiển xe, máy thi công. Chi phí này không bao gồm khoản
trích BHXH, BHYT, KPCĐ tính trên lơng của công nhân sử dụng xe, máy thi
công. Khoản trích này đợc phản ánh vào chi phí sản xuất chung.
14

Xem chi tiết: KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH, CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ, ĐẶC ĐIỂM TỔ CHỨC SẢN XUẤT ĐẶC ĐIỂM TỔ CHỨC SẢN XUẤT KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA XÍ NGHIỆP SÔNG ĐÀ 8.06.DOC