Bản tin cạnh tranh và người tiêu dùng

V C A
5
CẠNH TRANH & NGƯỜI TIÊU DÙNG
Số 27 - 2011
BẢO VỆ NGƯỜI TIÊU DÙNG
M
ng lưi thc thi và bo v
ngưi tiêu dùng quc t (In-
ternational Consumer Pro-
tection & Enforcement Network –
ICPEN) là t chc quc t ln nht
trên th gii v bo v ngưi tiêu
dùng (BVNTD).
Đây là mng lưi tp hp đi
din ca 41 cơ quan BVNTD trên th
gii như: Anh, Pháp, Hoa Kỳ, Hàn
Quc, Hà Lan…. và 03 t chc quc
t làm quan sát viên bao gm: T
chc Hp tác và Phát trin Kinh t
(OECD), U Ban Châu Âu (EC) và Hi
ngh Liên hp quc v thương mi và
phát trin kinh t (UNCTAD). Mc tiêu
chính ca ICPEN là thúc đy các quc
gia đưa ra nhng bin pháp thc tin
nhm ngăn chn các hành vi la gt
ngưi tiêu dùng có yu t quc t
(la đo xuyên quc gia).
Trong thi gian gn đây, ICPEN đã
đy mnh các n lc hp tác đ gii
quyt các vn đ v ngưi tiêu dùng
liên quan đn giao dch xuyên quc
gia đi vi hàng hoá và dch v thông
qua mt lot các hot đng như:
- Xây dng website bo v ngưi
tiêu dùng trong các giao dch đin t.
Website www.econsumer.gov cung
cp các thông tin v công tác BVNTD
 các nưc thành viên ICPEN, các bí
quyt mua sm trc tuyn hu dng
và thông tin v cách thc gii quyt
khiu ni ca khách hàng.
- T chc Ngày cùng hành đng
đ phát hin và loi b các trang web
có nguy cơ la gt hoc gian ln gây
thit hi cho ngưi tiêu dùng. Hàng
năm, ICPEN s la chn mt ngày đ
cùng hành đng, rà soát các trang
thông tin đin t trong din kh nghi.
Tip đó, các trang đưc cho là gây hi
cho NTD s nhn đưc các tin nhn
qua email cnh báo v nhng sai
phm ca mình.
- T chc Tháng Phòng Chng
Gian Ln (FPM): theo đó, các thành
viên ICPEN dành 1 tháng trong mi
năm hot đng ca mình đ tp hp
các thông tin và xây dng d án giáo
dc ngưi tiêu dùng đ nâng cao
nhn thc ca ngưi tiêu dùng.
Thông thưng, các nưc thành viên
s la chn trong mt hoc nhiu
lĩnh vc c th như mua sm đin t,
gian ln trong x s…
Ngoài ra, ICPEN còn là din đàn
chia s thông tin gia các cơ quan
BVNTD ngưi tiêu dùng trên th gii
và khuyn khích hp tác quc t gia
các cơ quan thc thi pháp lut.
Sau 2 năm tham d ICPEN vi vai
trò quan sát viên, va qua ti Hi ngh
thưng niên ICPEN din ra ti Hà Lan,
Cc Qun lý cnh tranh đã chính thc
tr thành hi viên th 41 ca Mng
lưi ICPEN.
Ti Vit Nam, hành vi vi phm
quyn li ngưi tiêu dùng đang có
chiu hưng ngày càng gia tăng c
v s lưng và mc đ phc tp.
Nhiu hình thc giao dch mi như
bán hàng t xa, tip th qua đin
thoi, la đo qua internet… đã và
đang tr nên ph bin.
Đng trưc yêu cu đó, ti kỳ hp
th 8 Quc hi Khóa XII din ra vào
tháng 11 năm 2010, Quc hi đã
chính thc thông qua Lut Bo v
quyn li ngưi tiêu dùng ca Vit
Nam và Lut s có hiu lc k t
tháng 7 năm 2011.
Do đó, vic gia nhp ICPEN vào
thi đim hin nay có ý nghĩa rt
quan trng trong bi cnh Cc Qun
lý cnh tranh đang trin khai các
bưc chun b cho công tác thc thi
lut bo v quyn li ngưi tiêu dùng
ca Vit Nam trong thi gian ti.
Vi tư cách là hi viên ca ICPEN,
Cc QLCT s đưc tham gia vào các
nhóm công tác chuyên môn đ hc
hi kinh nghim v các lĩnh vc c
th như: qung cáo gây nhm ln ti
ngưi tiêu dùng, gian ln thương mi
nh hưng đn li ích ca ngưi tiêu
dùng, bo v ngưi tiêu dùng trong
các giao dch đin t… đ t đó áp
dng trong công tác thc thi pháp
lut bo v ngưi tiêu dùng ti Vit
Nam. Cc Qun lý cnh tranh cũng s
tham gia d án hp tác gia ICPEN và
OECD vi các hot đng h tr như
đào to, hi tho, nghiên cu…
Bên cnh đó, đây cũng là cơ hi
đ Cc tăng cưng hình nh trên
trưng quc t và đy mnh hp tác
song phương vi các nưc thành viên
ICPEN, qua đó đóng góp mt phn
vào n lc chung nhm tng bưc
nâng cao quyn li ca ngưi tiêu
dùng trên th gii nói chung và
ngưi tiêu dùng Vit Nam nói riêng.
Các thông tin v Mng lưi ICPEN
có th xem chi tit ti đa ch website:
www.icpen.org
THANH MAI
Cục Quản lý cạnh tranh chính
thức trở thành hội viên của
Mạng lưới thực thi và bảo vệ
người tiêu dùng quốc tế (ICPEN)
BẢO VỆ NGƯỜI TIÊU DÙNG
V C A
6
CẠNH TRANH & NGƯỜI TIÊU DÙNG
Số 27 - 2011
C
hào mng s kin Lut Bo v
Quyn li ngưi tiêu dùng
chính thc có hiu lc t ngày
01 tháng 7 năm 2011, trong khuôn
kh hp tác vi Cc Bo v ngưi tiêu
dùng Hà Lan, ngày 12 tháng 7 năm
2011, ti Trung tâm Hi ngh y ban
nhân dân Thành ph Hi Phòng, Cc
Qun lý cnh tranh đã phi hp vi
S Công thương Hi Phòng t chc
hi tho “Bo v quyn li ngưi tiêu
dùng – môi trưng pháp lý và kinh
nghim thc thi”.
Tham d bui Hi tho có Ông
Bch Văn Mng – Cc trưng Cc
Qun lý cnh tranh Vit Nam, Bà
Bernadette van Buchem - Ch tch Cơ
quan Bo v ngưi tiêu dùng Hà Lan
(BVNTD) và các din gi khác ti t Cơ
quan BVNTD Hà Lan, Cc Qun lý
cnh tranh, S Công thương Hi
Phòng và đông đo các đi biu đn
t các s/ban/ngành, hip hi, các
trưng đi hc, các doanh nghip
cũng như ngưi tiêu dùng không ch
trên đa bàn thành ph Hi Phòng mà
còn các đa phương lân cn khác.
Ti bui Hi tho, các đi biu đã
đưc lng nghe Bà Bernadette van
Buchem- Ch tch Cơ quan Bo v
ngưi tiêu dùng Hà Lan (BVNTD) trình
bày v kinh nghim thc thi và tuyên
truyn Lut BVNTD ca Hà Lan. Tuy là
mt cơ quan còn non tr vi s lưng
nhân viên ít i (45 ngưi) nhưng Cc
BVNTD Hà Lan đã đt đưc nhng kt
qu nht đnh trong vic bo v 17
triu ngưi tiêu dùng mà ch yu là
bng phương pháp tuyên truyn trc
tip hoc gián tip v Lut, nâng cao
quyn li ca ngưi tiêu dùng bng
vic cung cp thông tin và hưng
dn thông qua các dch v h tr trc
tuyn.
Tip theo đó là bài phát biu ca
đi din Cc Qun lý cnh tranh Vit
Nam – Bà Vũ Th Bch Nga – Trưng
ban BVNTD v các ni dung chính
ca Lut Bo v Quyn li ngưi tiêu
dùng, các quyn ca ngưi tiêu dùng
nhm nâng cao hiu bit ca các t
chc, doanh nghip, hip hi và
ngưi tiêu dùng v Lut BVNTD, v
quyn li ca bn thân h, t đó
nâng cao ý thc bo v ngưi tiêu
dùng ca doanh nghip.
Ông Nguyn Bình Minh, Phó
Giám đc S Công thương Hi Phòng
cũng có bài trình bày vn tt v thc
trng bo v ngưi tiêu dùng ti Hi
Phòng trong thi gian qua, s v vic
khiu ni và x lý, các vn đ còn tn
ti và các cơ quan bo v ngưi tiêu
dùng liên quan giúp ngưi tiêu dùng
có th đn khiu ni khi có v vic
xy ra. T nhng kinh nghim đó, ông
cũng đưa ra các đ xut nhm nâng
cao hiu qu công tác bo v ngưi
tiêu dùng.
Kt thúc phn thuyt trình là bài
phát biu ca Ông Bob Boelema- Ban
chin lưc và hp tác quc t, Cơ
Hội thảo “Bảo vệ Quyền lợi người
tiêu dùng - Môi trường pháp lý và
kinh nghiệm thực thi”
quan BVNTD Hà Lan. Ông Bob
Boelema đã trao đi nhng kinh
nghim đt đưc trong công tác bo
v ngưi tiêu dùng ca Hà Lan. Theo
ông, nhng hiu qu mà Hà Lan đt
đưc là nh các hot đng tuyên
truyn qung bá tích cc, qung cáo
trc tuyn và hot đng tăng cưng
đi thoi. Liên quan ti hot đng
tuyên truyn qung bá, nguyên tc
ca hot đng tuyên truyn là tư vn
cho ngưi tiêu dùng v quyn và
nghĩa v ca h đng thi phi h
tr tư vn cho ngưi tiêu dùng và
giám sát các cơ quan qun lý khác.
Công c hu hiu nht ca Hà Lan
trong hot đng tuyên truyn đó là
Cng thông tin ConsuWijzer vi 3 Cơ
quan giám sát là Cơ quan BVNTD Hà
Lan, Cơ quan cnh tranh Hà Lan và Cơ
quan Bưu chính vin thông Hà Lan.
Theo Cơ quan BVNTD Hà Lan, h tr
ngưi tiêu dùng, tc là giúp ngưi
tiêu dùng ch đng hành đng.
Qung cáo trc tuyn cn phi hin
th mc tiêu qung cáo. Liên quan ti
hot đng tăng cưng đi thoi, Cơ
quan BVNTD Hà Lan đã có các chin
dch hp tác vi các đơn v truyn
thông, t chc các hi ch, hot
đng hp tác thưng xuyên… Đây
thc s là nhng kinh nghim quý
báu trong vic thc thi pháp lut v
bo v quyn li ngưi tiêu dùng
không ch đi vi các quc gia có h
thng pháp lut bo v ngưi tiêu
dùng khá hoàn thin mà còn đi vi
nhng quc gia đang trong quá trình
hoàn thin môi trưng pháp lut.
Hi tho kt thúc vi phn tho
lun sôi ni gia các đi biu và din
gi. Các đi biu đã có dp phát biu
nhng quan đim, ý kin, đ xut ca
mình cũng như đưc gii đáp nhng
thc mc ti cơ quan qun lý Trung
ương, đa phương và Cơ quan Bo v
ngưi tiêu dùng Hà Lan.
Hi tho đã góp phn nâng cao
hiu bit ca ngưi tiêu dùng, cng
đng doanh nghip v các ni dung
ca Lut Bo v Quyn li ngưi tiêu
dùng Vit Nam, môi trưng pháp lý
v bo v ngưi tiêu dùng Vit Nam.
Nhng kinh nghim thc thi lut ca
Cc Bo v Ngưi tiêu dùng Hà Lan
là nhng thông tin ht sc quý giá
đi vi cơ quan qun lý ca Vit Nam
trong quá trình thc thi công tác bo
v ngưi tiêu dùng. Hi tho kt thúc
thành công tt đp và nhn đưc s
đánh giá cao ca các đi biu ti d.
LÊ NGUYN
V C A
7
CẠNH TRANH & NGƯỜI TIÊU DÙNG
Số 27 - 2011
N
hm ph bin Lut Bo v
quyn li ngưi tiêu dùng cho
các cơ quan qun lý, doanh
nghip và ngưi tiêu dùng ti tnh
Tin Giang và Bn Tre, ngày 13 tháng
4 năm 2011 ti nhà khách tnh y tnh
Tin Giang, dưi s h tr ca Cơ
quan hp tác Quc t Nht Bn ti
Vit Nam (JICA), – B Công Thương
đã phi hp vi S Công Thương tnh
Tin Giang t chc Hi tho gii thiu
Lut Bo v quyn li ngưi tiêu
dùng.
Tham d Hi tho có Ông Nguyn
Trung Dũng - Phó Cc trưng, Cc
Qun lý cnh tranh, B Công Thương,
TS. Vũ Th Bch Nga - Trưng Ban Bo
v ngưi tiêu dùng, Ông Murooka
Naomichi đi đin văn phòng Jica ti
Vit Nam, Lãnh đo S Công Thương,
Hi Bo v ngưi tiêu dùng, khách
mi t các s, ban, ngành, ngưi tiêu
dùng và cơ quan truyn thông đn
đưa tin.
Ti Hi tho TS. Vũ Th Bch Nga
đã gii thiu nhng đim mi trong
lut bo v quyn li ngưi tiêu dùng
v quyn trách nhim ca ngưi tiêu
dùng; Trách nhim ca doanh nghip
sn xut kinh doanh hàng hóa dch
v đc bit là trách nhim bo hành,
thu hi sn phm, trách nhim ca
bên th ba; Nhng quy đnh mi v
t chc xã hi v bo v quyn li
ngưi tiêu dùng như khi kin vì
quyn li ngưi tiêu dùng, thc hin
nhim v đưc cơ quan nhà nưc
giao. Ngoài ra, bà Nga cũng gii thiu
v D tho Ngh đnh quy đnh chi
tit và hưng dn thi hành lut bo
v quyn li ngưi tiêu dùng, nhng
vn đ cn xin ý kin trong D tho
Ngh đnh đ Hi tho đóng góp ý
kin.
Đi din s Công Thương tnh
Tin Giang đã báo cáo v tình hình
trin khai công tác bo v ngưi tiêu
dùng trên đa bàn trong thi gian
qua, khó khăn vưng mc, kin ngh
và phương hưng hot đng trong
thi gian ti. Trong thi gian qua S
Công Thương đã tích cc t chc các
hi tho chuyên đ ph bin kin
thc pháp lut v bo v quyn li
ngưi tiêu dùng, ch đo Hi Bo v
quyn li ngưi tiêu dùng thành lp
các chi hi ti các huyn, cho đn nay
trên toàn tnh đã có 8/10 huyn,
thành ph, th xã có chi hi, đng thi
thành lp đưc 37 t chc hòa gii ti
các ch, treo 99 bng tuyên truyn v
quyn và nghĩa v ca ngưi tiêu
dùng ti các ch, siêu th. Trong thi
gian qua Hi bo v ngưi tiêu dùng
đã tin hành hòa gii thành 23 v,
còn li 3 v đã hoàn tt h sơ chuyn
sang tòa án đ gii quyt. Tuy nhiên,
vn tn ti mt s khó khăn trong
thc hin công tác bo v ngưi tiêu
dùng  tnh như: chưa có cơ ch phi
hp tt gia các s ban ngành; Ngưi
tiêu dùng ngi t cáo, khiu ni; Các
ch tài x pht chưa đ sc răn đe;
Hi bo v ngưi tiêu dùng chưa có
kinh phí hot đng thưng xuyên. Đ
khc phc nhng tn ti trên, s
Công Thương Tin Giang kin ngh
B Công Thương sm ban hành Ngh
đnh hưng dn chi tit lut bo v
quyn li ngưi tiêu dùng và h tr
đào to cán b thc hin công tác
bo v quyn li ngưi tiêu dùng 
đa phương.
Cũng cùng mc đích như trên,
ngày 14 tháng 4 năm 2011 ti nhà
khách tnh y tnh Bn Tre, Cc Qun
lý cnh tranh - B Công Thương đã
phi hp vi S Công Thương tnh
Tin Giang t chc Hi tho gii thiu
Lut Bo v quyn li ngưi tiêu
dùng.
Sau bài phát biu gii thiu lut
ca TS. Vũ Th Bch Nga, Đi din S
Công Thương Bn tre đã báo cáo v
tình hình thc hin công tác bo v
ngưi tiêu dùng trong thi gian qua
đã đt đưc kt qu đáng k như:
Phi hp vi Đài Phát thanh – Truyn
hình, S Y t, Chi cc Đo lưng Cht
lưng và Hi Bo v quyn li ngưi
tiêu dùng t chc ta đàm, ph bin
kin thc pháp lut v bo v quyn
li ngưi tiêu dùng; Ch đo Chi cc
Qun lý th trưng kim tra, kim soát
và x lý nghiêm các trưng hp vi
phm v an toàn v sinh thc phm,
chng gian ln trong kinh doanh
xăng du, gian ln thương mi, niêm
yt và bán theo giá niêm yt; Ch đo
Hi gii quyt kp thi các đơn thư
khiu ni ca ngưi tiêu dùng. Tuy
nhiên trong thi gian ti S Công
Thương cn tp trung mt s nhim
v như: Tăng cưng tuyên truyn cho
ngưi tiêu dùng bit nhng quyn
ca mình đ ngưi tiêu dùng lên
ting khi quyn li b vi phm; Phi
hp cht ch vi các S, Ban, Ngành
trong tnh đ trin khai hiu qu
công tác bo v ngưi tiêu dùng; M
rng mng lưi t chc bo v quyn
li ngưi tiêu dùng trên toàn tnh; Yêu
cu các doanh nghip thc hin
nghiêm trách nhim vi ngưi tiêu
dùng. Đc bit trong năm nay s đy
mnh tuyên truyn ni dung Lut
Bo v quyn li ngưi tiêu dùng cho
cơ quan qun lý, các cá nhân, t chc
hot đng sn xut kinh doanh và
ngưi tiêu dùng trong toàn tnh.
Phát biu tng kt hi tho Phó
Cc trưng Nguyn Trung Dũng
đánh giá cao n lc ca S Công
Thương Tin Giang và Bn Tre trong
vic tuyên truyn ph bin pháp lut
v bo v ngưi tiêu dùng cũng như
trin khai các bin pháp đ phát trin
hi bo v quyn li ngưi tiêu dùng,
t chc hòa gii ngưi tiêu dùng,
đng thi tip thu ý kin đóng góp
cho D tho Ngh đnh quy đnh chi
tit và hưng dn thi hành lut Bo
v quyn li ngưi tiêu dùng.
ĐOÀN QUANG ĐÔNG
Hội thảo giới thiệu
Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
tại Tiền Giang và Bến Tre
V C A
8
CẠNH TRANH & NGƯỜI TIÊU DÙNG
Số 27 - 2011
BẢO VỆ NGƯỜI TIÊU DÙNG
N
hm hưng ng Lut Bo v quyn li
ngưi tiêu dùng có hiu lc (ngày 01
tháng 7 năm 2011) và k nim 10 năm
Ngày Gia đình Vit (28 tháng 6 năm 2001 – 28
tháng 6 năm 2011), đưc s đng ý ca Lãnh
đo B Công Thương, 14h ngày 27 tháng 7
năm 2011, ti Trung tâm Trin lãm Văn hóa
ngh thut Vit Nam 02 Hoa Lư, Hà Ni Vit
Nam, Cc Qun lý cnh tranh, B Công
Thương đã phi hp vi Công ty c phn
truyn thông Vit t chc Hi tho “Sa vi
sc khe ngưi tiêu dùng Vit Nam” nhm
to ra mt din đàn cho nhà qun lý, nhà
khoa hc, các doanh nghip kinh doanh sa
và ngưi tiêu dùng cùng trao đi v cách
thc la chn, bo qun và s dng sa sao
cho hiu qu nht.
Ti d Hi tho có PGS.TS Lê Danh Vĩnh -
Th trưng thưng trc B Công Thương,
GS.TS Nguyn Công Khn – Cc trưng Cc
An toàn v sinh thc phm, B Y t, Ông
Nguyn Phương Nam – Phó Cc trưng Cc
Qun lý cnh tranh, B Công Thương, PGS.TS
Nguyn Th Lâm – Phó Vin trưng Vin Dĩnh
dưng Quc gia, cùng các doanh nghip
hot đng trong lĩnh vc sa, ngưi tiêu
dùng và các cơ truyn thông đn đưa tin.
Phát biu khai mc Hi tho, Th trưng
Lê Danh Vĩnh đánh giá cao sáng kin t chc
Hi tho “Sa vi sc khe ngưi tiêu dùng
Vit Nam”. Sa là mt mt hàng có ý nghĩa
quan trng vi đi sng ngưi tiêu dùng Vit
Nam đc bit là vi ngưi già và tr em,
nhng đi tưng ngưi tiêu dùng d b “tn
thương” nht. Ti Vit Nam, nhu cu s dng
sa ca ngưi tiêu dùng ngày mt tăng,
ngưi tiêu dùng ngày càng quan tâm đn các
vn đ v cht lưng sa cũng như có nhiu
s la chn hơn khi s dng sa. Ngành kinh
doanh sa tr thành mt ngành kinh doanh
có kh năng đem li li nhun cao. Nhiu t
chc, cá nhân kinh doanh đã tham gia vào
quá trình sn xut, nhp khu, phân phi mt
hàng này. Yêu cu v an toàn v sinh thc
phm, bo qun, vn chuyn đi vi các sn
phm sa là rt nghiêm ngt. Tuy nhiên,
trong thi gian va qua đã có không ít doanh
nghip không đáp ng đ yêu cu trên thm
chí c tình không thc hin đúng và đy đ
dn đn cht lưng sa cung cp đn tay
ngưi tiêu dùng không đm bo nh hưng
Hi tho
"Sa vi sc khe
ngưi tiêu dùng
Vit Nam"
T
rong thi gian t ngày 21 tháng
5 đn ngày 31 tháng 5 năm
2011, Đoàn công tác ca Cc
Qun lý cnh tranh bao gm: ông
Nguyn Phương Nam - Phó Cc
trưng Cc Qun lý cnh tranh làm
trưng đoàn, cùng các cán b trong
Cc Qun lý cnh tranh như: Bà Vũ
Th Bch Nga - Trưng Ban Bo v
quyn li ngưi tiêu dùng, ông
Nguyn Văn Thành- Phó trưng Ban
Bo v quyn li ngưi tiêu dùng,
ông T Mnh Cưng - Chánh Văn
Phòng Cc, ông Lê Phú Cưng - Phó
giám đc Trung tâm thông tin, ông
Đoàn Quang Đông - chuyên viên
Ban Bo v quyn li ngưi tiêu
dùng, bà Vũ Thanh Mai - Chuyên viên
Ban Hp tác quc t và ông Lê
Hoàng Tùng - Chuyên viên V Kinh
t tng hp, Văn phòng Chính ph
đã sang Hà Lan đ kho sát kinh
nghim thc thi công tác bo v
quyn li ngưi tiêu dùng ca Hà
Lan. Đt kho sát ln này Đoàn có cơ
hi làm vic vi các cơ quan như: Cơ
quan gii quyt các khiu ni ca
ngưi tiêu dùng; Vin Kinh t Asser,
Cc Bo v quyn li ngưi tiêu
dùng Hà Lan; Hi Bo v quyn li
tiêu dùng Hà Lan, Tòa án Hague (b
phn gii quyt các v vic liên quan
đn ngưi tiêu dùng), B Kinh t,
nông nghip và ci cách Hà Lan. Kt
qu ca chuyn kho sát đã thành
công tt đp vi s đón tip nhit
tình t các cơ quan ti Hà Lan, đng
thi đưc hiu thêm rt nhiu v
công tác bo v quyn li ngưi tiêu
dùng, cũng như b máy t chc ca
các cơ quan bo v quyn li ngưi
tiêu dùng ti Hà Lan.
Qua chuyn kho sát ln này
Đoàn cũng đ xut mt s ý kin
như:
- Bo v quyn li ngưi tiêu
dùng là trách nhim chung ca xã
hi, tuy nhiên quyt đnh ca cơ
quan qun lý nhà nưc mang tính
đnh hưng và quyt đnh hiu qu
ca hot đng này, chính vì vy cn
có s quan tâm hơn na ca các cp
lãnh đo vi công tác bo v quyn
li ngưi tiêu dùng.
- Sm ban hành mt cơ ch gii
quyt khiu ni chuyên nghip, hiu
qu và tin li đ gii quyt có hiu
qu các khiu ni ca ngưi tiêu
dùng, có th hc tp mô hình Cơ
quan gii quyt khiu ni ca Hà Lan.
- Cn có mt cơ ch phi hp
cht ch gia các cơ quan qun lý
nhà nưc trong vic bo v quyn li
ngưi tiêu dùng.
HÀ PHM
Kt qu đoàn kho sát v
bo v quyn li ngưi
tiêu dùng ti Hà Lan
9
CẠNH TRANH & NGƯỜI TIÊU DÙNG
Số 27 - 2011
N
gày 28 tháng 4 năm 2011, ti tr s Chi
cc Tiêu chun và Đo lưng Tp. Hi
Phòng – 240 Văn Cao đã din ra Đi hi
ln III Hi Đo lưng và Bo v quyn li ngưi
tiêu dùng Tp. Hi Phòng.
Tham d Đi hi có TS. Vũ Th Bch Nga-
Trưng ban Bo v ngưi tiêu dùng, Cc Qun
lý cnh tranh, B Công Thương, TS. Đoàn
Phương – Ch tch Hi VINASTAS, Ô. Vũ Văn
To - Phó Ch tch U ban mt trn T quc
Thành ph, TS. Trn Quang Uy - P. Ch tch
kiêm TTK Hi Đo lưng Vit Nam, KS. Trn
Khc Đin - Vin phó vin Đo lưng Vit Nam,
lãnh đo các S, Ban, ngành, doanh nghip và
ngưi tiêu dùng trên đa bàn đn tham d.
Đi hi ln th III đã thông qua báo cáo
hot đng ca Hi trong nhim kỳ II (2005-
2010) và phương hưng nhim kỳ III (2011 –
2016); Thông qua điu l hi sa đi; Bu li
Ban chp hành khóa III vi 31 đi biu. Ti đi
hi ln này ông Nguyn Bình Minh – Phó
Giám đc S Công Thương Hi Phòng đưc
bu làm ch tch Hi.
Phát biu ti đi hi, TS Vũ Th Bch Nga
đánh giá cao kt qu ca Hi Đo lưng và Bo
v quyn li ngưi tiêu dùng Tp. Hi Phòng đã
làm đưc trong nhim kỳ II như: Tuyên truyn
ph bin pháp lut v bo v quyn li ngưi
tiêu dùng; Gii quyt khiu ni ca ngưi tiêu
dùng vi t l gii quyt thành là 90%; Tham
gia phn bin và đóng góp ý kin xây dng
văn bn pháp lut vi các cơ quan nhà Nưc.
Tuy nhiên, trong thi gian ti Hi Hi Đo
lưng và Bo v quyn li ngưi tiêu dùng Tp.
Hi Phòng cn đy mnh hơn na mng lưi
Chi hi ti các qun, huyn đng thi chun
b điu kin cn thit đ thc hin nhng
nhim v theo quy đnh ti Lut Bo v quyn
li ngưi tiêu dùng v khi kin tp th vì
quyn li ngưi tiêu dùng, thc hin mt s
nhim v đưc cơ quan nhà nưc giao.
Phát huy nhng thành tích đt đưc trong
nhim kỳ II, hy vng trong nhim kỳ III Hi Đo
lưng và Bo v quyn li ngưi tiêu dùng Tp.
Hi Phòng s đt đưc nhiu thành tích hơn
na trong công tác bo v quyn li ngưi
tiêu dùng, xng đáng là đa ch đáng tin cy
đ ngưi tiêu dùng Hi Phòng tìm đn.
ĐOÀN QUANG ĐÔNG
Đi hi Ln III
Hi Đo lưng và
Bo v quyn li
ngưi tiêu dùng
Tp. Hi Phòng
đn sc khe ca ngưi tiêu dùng.
Ti hi tho này, các t chc, cá
nhân kinh doanh sa, các chuyên
gia dinh dưng, các nhà qun lý s
gii đáp các thc mc ca ngưi tiêu
dùng đi vi nhng vn đ nói trên.
GS.TS Nguyn Công Khn cho
bit Sa là mt mt hàng đc bit,
bi sa có nhiu chc năng có th
ung thay nưc, cũng có th là cht
b sung dinh dưng nhưng vic s
dng sa như th nào cho hiu qu
thì phn ln ngưi tiêu dùng Vit
Nam chưa tìm hiu k, ngưi già thì
dùng loi sa nào, em nh thì s
dng sa ra sao, ngưi b loãng
sương thì dùng loi sa có cht gì
đ b sung can xi, các loi sa này
cn bo qun ti môi trưng và
nhit đ bao nhiêu?. Trong nhng
năm gn đây đi sng nhân dân đã
đưc ci thin, nhiu ngưi tiêu
dùng đã có điu kin mua và s
dng sa, tuy nhiên ngưi tiêu
dùng thưng nhm ln gia thông
tin qung cáo và hưng dn s
dng. Vic s dng sa t trưc đn
nay vn theo phong trào, vì th dù
lưng sa s dng trên đu ngưi
hin đã tăng gp nhiu ln nhưng
vn chưa hiu qu. Thng kê ca
Vin Dinh dưng cho thy, tr em
dưi năm tui ca nưc ta vn còn
17,2% s em b suy dinh dưng
thp còi và gn 29,7% s suy dinh
dưng th nh cân. Các chuyên gia
dinh dưng cũng khuyn cáo, khi
la chn các sn phm sa ngưi
tiêu dùng cn đc các thông tin trên
bao bì, thm trí tư vn bác sĩ đ la
chn sa phù hp nhóm tui, tình
trng dinh dưng, theo điu kin
kinh t.
Dưi góc đ cơ quan qun lý
nhà nưc v bo v quyn li ngưi
tiêu dùng, ông Nguyn Văn Thành –
Phó Trưng ban Ban Bo v ngưi
tiêu dùng Cc Qun lý cnh tranh
đã gii thiu cho các v đi biu,
doanh nghip và ngưi tiêu dùng
tham d Hi tho ni dung Lut Bo
v quyên li ngưi tiêu dùng s có
hiu lc t ngày 01 tháng 7 năm
2011. Ông Thành đã ch rõ nhng
quyn ca ngưi tiêu dùng đưc
pháp lut bo v, trong trưng hp
quyn li đó b vi phm thì ngưi
tiêu dùng có th đn đâu đ khiu
ni. Ngoài ra, ông Thành cũng nhn
mnh nhng đim mi đưc quy
đnh trong lut đi vi trách nhim
ca các t chc cá nhân kinh doanh
hàng hóa dch như: trách nhim bo
hành, thu hi sn phm li, trách
nhim ca bên th ba trong vic
cung cp thông tin đn ngưi tiêu
dùng.
Phát biu kt thúc hi tho Phó
Cc trưng Cc Qun lý cnh tranh
Nguyn Phương Nam đánh giá cao
s tham gia và trao đi thng thn
ca các nhà qun lý nhà nưc, nhà
khoa hc, các doanh nghip kinh
doanh sa và ngưi tiêu dùng v
các vn đ liên quan đn la chn,
s dng và bo qun các sn phm
sa sao cho đt hiu qu cao nht.
BẢO VỆ NGƯỜI TIÊU DÙNG
V C A
10
CẠNH TRANH & NGƯỜI TIÊU DÙNG
Số 27 - 2011
H
in nay, ti th trưng Vit Nam,
thch rau câu hương v khoai
môn thương hiu Taro b phát
hin có s dng cht ph gia DEHP có
nguy cơ gây ung thư.
DEHP (Bis(2-ethylhexyl) phatha-
late) là mt loi hoá cht công nghip
có trong các loi bao bì, thm tri nhà,
áo đi mưa bng PVC, DBP (m phm)
Đây là hóa cht ch đưc dùng trong
sn xut công nghip, tuy nhiên,
nhiu nhà sn xut vì li nhun đã s
dng nó vào trong ch bin thc
phm.
Thông thưng, trong sn xut
thc phm như thch rau câu, thch
da, sa đu nành, xirô cam chanh,
nưc ép hoa qu các loi, ht trà sa
trân châu nhà sn xut đu có s
dng cht to đc. Cht to đc trong
thc phm đưc ch bin t nguyên
liu t nhiên như cùi chanh, cùi cam,
vì vy không nh hưng đn sc
khe. Nhưng thc t, giá ca cht to
đc thông thưng và cht to đc
công nghip có mt s chênh lch
quá ln, gp 10 ln. Chính vì vy, mt
s nhà sn xut đã c tình chn cht
to đc trong công nghip đ cho vào
thc phm.
Theo các bác sĩ, DEHP nu dùng
trong thc phm có th gây ung thư,
phá v tuyn ni tit và làm thay đi
lưng hoócmôn trong cơ th. Đi vi
n gii s làm ri lon hoócmôn sinh
dc và gim lưng tinh trùng đi vi
nam gii.
Cht ph gia này đưc Công ty
New Choice Foods nhp v phc v
cho vic sn xut thch rau câu ch
không bán li cho công ty nào khác.
Theo Công ty New Choice Foods,
công ty này đã thu hi xong toàn b
3.688 thùng sn phm thch rau câu
hương v khoai môn nhãn hiu Taro t
75 đi lý và 307 siêu th trong toàn
quc.
Hin, đoàn thanh tra liên ngành
mi phát hin vic s dng cht to
đc cha DEHP đi vi loi sn phm
thch rau câu hương v khoai môn
nhãn hiu Taro ca Công ty New
Choice Foods. Tuy nhiên, vic rà soát
các sn phm có s dng cht to đc
có DEHP vn tip tc đưc tin hành
thông qua duy trì liên h thông tin vi
cơ quan chc năng ca Đài Loan và
mng lưi Qun lý An toàn Thc
phm Quc t (INFOSAN) thuc T
chc Y t Th gii (WHO).
Ngay c khi thch chưa phát hin
cht to đc, các bác sĩ và các chuyên
gia dinh dưng cũng đã cnh báo cha
m không nên cho con ăn quá nhiu
thch. Vin Dinh dưng khuyn cáo:
Thch hoa qu vn không đưc làm
t qu tươi nguyên cht. Thành phn
ch yu đ làm thch là carrageenan-
mt loi polymer sinh hc đưc tách
chit t cây rong sn và mt s loi
rong khác, có nhng li ích nht đnh
đi vi chc năng rut, nhưng ăn quá
nhiu s khin cơ th khó hp thu
cht khoáng và nưc ca cơ th. Do
đó, thay vì cho các con ăn thch, cha
m nên cho con ăn nhiu trái cây hơn
vì mc đ dinh dưng ca trái cây bao
gi cũng gp nhiu ln thch hoa
qu.
Vi nhng loi thch có cha cht
to đc thì đã có bng chng là ăn
quá nhiu có th gây ung thư. Do đó,
gia đình nên cnh giác khi la chn
các sn phm thch cho con. Không
nên cho con ăn quá 1 gam
thch/ngày. Nu thy tr có biu hin
bun nôn, khó th, đau bng… cn
đưa tr đn ngay bnh vin đ đưc
kim tra sm.
Nghiên cu mi đây ca Phó Giáo
sư Liu Chunhong, Đi hc Nông
nghip Hoa Nam (Trung Quc) cho
thy: Không ch thch mà nhiu loi
mì tôm dng gói và bt ngũ cc, túi
nưc st, túi gia v… cũng cha DEHP
vưt mc cho phép (cao trên 50%).
Ngoài DEHP thì hin nay cht do DBP
và DINP cũng là hoá cht đc hi có
nhiu trong bao bì đóng gói sn
phm. DBP khi tn ti trong cơ th
gây dy thì sm  bé gái, gây lch lc
gii tính nam, d dng và teo nh cơ
quan sinh dc.
Cc An toàn V sinh Thc phm
cũng khuyn cáo ngưi tiêu dùng
không nên hoang mang, lo lng. Theo
Cc ATVSTP, hin nhiu mt hàng
thch trên th trưng không có nhiu
nguy cơ nhim các cht này vì hu ht
các loi thch trên th trưng Vit Nam
qua điu tra ca Cc ATVSTP đu có
xut x t châu Âu. Trong khi đó đi
tưng b tình nghi nht là các sn
phm thch có xut x t Đài Loan,
Trung Quc.
QUYT THNG
(tổng hợp)
Thạch khoai môn New Choice chứa chất
phụ gia DEHP gây ung thư
C
c Qun lý cnh tranh vi tư
cách là cơ quan giúp B
trưng B Công Thương thc
hin chc năng qun lý nhà nưc v
bo v quyn li ngưi tiêu dùng,
trong thi gian qua đã kim tra
thông tin qung cáo ca hãng
Honda v ch đ bo hành cho xe
máy đưc treo trên trên xe vi ni
dung “Bo hành 2 năm hoc 20.000
km cho c đng cơ và khung xe”.
Vi ni dung thông tin gây khó
hiu cho ngưi tiêu dùng như vy,
ngày 28 tháng 3 năm 2011 Cc
Qun lý cnh tranh đã có công văn
s 167/QLCT-BVNTD đ ngh công
ty Honda Vit Nam làm rõ ni dung
qung cáo trên các sn phm xe
máy Honda.
Ti văn bn tr li ca công ty
Honda Vit Nam đã cam kt chnh
sa nhng ni dung qung cáo
nhm thông tin ti ngưi tiêu dùng
như sau:
V ni dung:
Bo hành 2 năm hoc 20.000
km thay cho “Bo hành 2 năm hoc
20.000 km cho c đng cơ và khung
xe”.
Tài liu sa cha:
- Vi qung cáo báo: s chnh
sa và áp dng cho các s báo phát
hành t cui tháng 5/2011.
- Đi vi ni dung qung cáo
treo trên xe ti các HEAD: s thay ni
dung mi, d kin hoàn tt vic in
n và gi đn các HEAD váo cui
tháng 6/2011.
- Đi vi các vt liu qung cáo
khác ti các HEAD: S ngng không
s dng theo yêu cu ca Cc Qun
lý cnh tranh.
Trên đây là nhng thông tin liên
quan đn ni dung qung cáo ca
công ty Honda Vit Nam đã sa
cha, Cc Qun lý cnh tranh thông
báo đ ngưi tiêu dùng s dng xe
máy Honda Vit Nam đưc bit.
ĐOÀN QUANG ĐÔNG
Thông tin liên quan đến chế độ bảo hành của Honda
V C A
11
CẠNH TRANH & NGƯỜI TIÊU DÙNG
Số 27 - 2011
T
r em cu thành mt lc lưng
đông đo ngưi tiêu dùng (NTD)
các loi hàng hóa và dch v trên
th trưng. Trong s các th trưng
phc v lc lưng NTD này, chúng ta
có th k đn các loi hàng hóa, dch
v như đ chơi, thc ăn nhanh, qun
áo giày dép, và các loi hình vui chơi
gii trí. Tr ln có th t mua sm
hàng hóa dch v bng tin tit kim
hoc tin kim đưc nh các công
vic làm thêm. Ngoài ra, cha m và
ngưi ln cũng có th nh tr em
mua sm mt s hàng hóa, ví d các
loi thc phm dùng cho ba ăn gia
đình. K c tr nh cũng có th có tác
đng gián tip ti th trưng thông
qua nh hưng ca chúng đi vi cha
m và ngưi ln xung quanh.
Trong khi mt b phn tr ln
hơn có th là nhng NTD khá hiu
bit, đi b phn các em, đc bit các
em trong đ tui đn trưng thưng
mua sm và s dng dch v mt
cách ngu nhiên và chu nh hưng
rt mnh ca các bin pháp tip th
ráo rit ca thương nhân (cá nhân, t
chc sn xut, kinh doanh hàng hóa
và dch v).
Rào cn ln nht ngăn cn tr em
thc hin các quyn ca mình vi tư
cách là NTD chính là vic chúng
thưng không h hay bit mình có
các quyn đó. K c khi tr em bit là
mình có quyn, chúng cũng thưng
không bit làm th nào đ thc hin
các quyn đó, hoc không đ t tin
đ khiu ni đòi bi thưng/bo v
khi các quyn ca chúng b xâm
phm (điu này đúng c vi ngưi
ln). Do đó, các cơ ch gii quyt
khiu ni ca NTD cn phi đưc b
sung bi các tiêu chí đu vào (regula-
tory requirements) đi vi t chc, cá
nhân kinh doanh hàng hóa, dch v
và các chương trình giáo dc tr em.
Lut Bo v quyn li ca NTD ra
đi có quy đnh rõ v quyn và nghĩa
v ca ngưi tiêu dùng; trách nhim
ca t chc, cá nhân kinh doanh
hàng hóa, dch v đi vi ngưi tiêu
dùng; cũng như vn đ gii quyt
tranh chp gia ngưi tiêu dùng và t
chc, cá nhân kinh doanh hàng hóa,
dch v; v.v. Lut này cũng đưa ra mt
đnh nghĩa rõ ràng v NTD (Khon 1,
Điu 3 – “Ngưi tiêu dùng là ngưi
mua, s dng hàng hóa, dch v cho
mc đích tiêu dùng, sinh hot ca cá
nhân, gia đình, t chc”). Tuy nhiên,
không phân bit gia NTD ln tui và
NTD là tr em. T đó, có th thy, vi
tư cách là đi tưng đưc bo v ca
lut này, tr em cũng có các quyn
tương t như ngưi ln, k c đưc
tham gia gii quyt tranh chp và bi
thưng thit hi, bao gm c các
trưng hp tr em cn có ngưi đi
din v mt pháp lý vì chưa đ tui
tham gia các v án dân s. Tuy nhiên,
do đc thù v đ tui và hn ch v
hiu bit, nhn thc và hành vi, công
tác bo v NTD là tr em cn đưc
chú trng đc bit  mt s lĩnh vc
sau đây:
Kinh doanh các loi hàng
hóa có hi, nguy him và
không an toàn đi vi tr em
Khon 3 và khon 5 Điu 7 Lut v
bo v, chăm sóc và giáo dc tr em
2004 ca Vit Nam nghiêm cm “bán,
cho tr em s dng rưu, bia, thuc lá,
cht kích thích khác có hi cho sc
kho;” và “Li dng, d d, ép buc tr
em mua, bán, s dng văn hoá phm
kích đng bo lc, đi try; làm ra, sao
chép, lưu hành, vn chuyn, tàng tr
văn hoá phm khiêu dâm tr em; sn
xut, kinh doanh đ chơi, trò chơi có
hi cho s phát trin lành mnh ca
tr em”. Lut này áp dng cho vic bo
v tr em dưi 16 tui, như vy có
nghĩa ít nht thì ngưi bán không th
bán các loi rưu bia hoc cht kích
thích cho tr em nu không có bng
chng c th v tui. Tuy nhiên, thc
t  Vit Nam hoàn toàn cho thy điu
ngưc li. Rưu bia đưc bày bán t
do trong tt c các ca hàng, các đim
kinh doanh t phát hoc các hàng
quán rong cho mi đi tưng ngưi
Một số vấn
đề về bảo vệ
người tiêu
dùng là
trẻ em
BẢO VỆ NGƯỜI TIÊU DÙNG
V C A
12
CẠNH TRANH & NGƯỜI TIÊU DÙNG
Số 27 - 2011
mua. K c trong các siêu th, nơi l ra
vic kinh doanh mt hàng này phi
đưc qun lý cht ch hơn cũng
không h có quy đnh v đ tui ca
ngưi mua.
Gn đây báo chí có nêu nhiu v
vic v các đ dùng cho tr em có th
có các tác đng đc hi hoc không
an toàn khác, ví d như bình sa nha
trong có cha cht BPA, các loi cc
nha, đ chơi tr em có xut x t
Trung Quc có th gây ung thư hoc
vô sinh hin đang có mt ti th
trưng Vit Nam. Mt s các công ty
sn xut hoc nhp khu các mt
hàng này có th có thông cáo đăng
ti ti nơi h bán hàng, hay in trên sn
phm v vic tuân th các tiêu chun
Âu, M. Tuy nhiên, cho đn nay thì
trách nhim đm bo an toàn cho tr
em trong khi s dng các mt hàng
này luôn thuc v cha m các em.
Điu này, thc ra là đi ngưc li các
nguyên tc v trách nhim sn phm
(product liability) trong bo v NTD.
Theo Lut Bo v quyn li ca NTD
2010, trong trưng hp hàng hóa có
khuyt tt (bao gm vic không đm
bo an toàn, có kh năng gây thit hi
cho tính mng, sc khe và tài sn
ca NTD), t chc cá nhân kinh doanh
hàng hóa dch v có trách nhim thu
hi các hàng hóa này và bi thưng
thit hi. Tuy nhiên, cơ ch này, khi áp
dng đi vi trưng hp NTD là tr
em, thì ch có tác dng sa cha (rem-
edy) khi thit hi đã xy ra.
Liên minh Châu Âu yêu cu tt c
các nhà sn xut đ chơi tr em phi
đm bo các tiêu chun cp thit
nht v an toàn trưc khi đưc đưa
hàng hóa ca h ra th trưng. Đây là
mô hình mà vic tuân th pháp lut
ca các nhà sn xut là ngm đnh.
Nhà sn xut chng thc vic các sn
phm ca h tuân th vi các quy
đnh ca pháp lut bng cách dán
nhãn “Cng đng Châu Âu” ('Com-
munauté Européene' - CE) trên các đ
chơi. Liên minh Châu Âu có mt ch
th quy đnh riêng v các tiêu chun
v an toàn cho tt c các loi đ chơi
thit k cho tr em dưi 14 tui. Ch
th này đưa ra các nguyên tc chung
cũng như đ cp đn các him nguy
c th như nhng tiêu chí mà theo đó
đ an toàn ca đ chơi phi đưc so
sánh. Ví d như đ chơi và các b
phn ca đ chơi, cũng như gói bc
đ bán l ca chúng phi đưc kim
nghim an toàn đ không gây ngt
th hoc đt t  tr em. Đây là mt
mô hình có th đưc nghiên cu, hc
tp và áp dng cho phù hp vi tình
hình Vit Nam. Ngoài vic kim soát
cht ch hàng sn xut trong nưc,
các tiêu chun an toàn cũng cn đưc
áp dng vi hàng hóa nhp khu
chính thc, bên cnh vic ngăn chn
s lan tràn ca hàng hóa nhp lu.
An toàn cho tr em vi tư
cách NTD ti các đim kinh
doanh dch v vui chơi gii
trí
Cũng theo Lut v bo v, chăm
sóc và giáo dc tr em 2004, tr em
có quyn đưc vui chơi gii trí lành
mnh, đưc hot đng văn hoá, ngh
thut, th dc, th thao, du lch phù
hp vi la tui. Tuy nhiên, đn nay
không có lut nào quy đnh nghĩa v
ca các nhà cung cp dch v đc bit
là dch v vui chơi gii trí phc v
riêng đi tưng tr em phi có nghĩa
v đm bo an toàn như th nào và
phi chu trách nhim ra sao trong
trưng hp vi phm pháp lut hoc
có thit hi xy ra đi vi tr em trong
khi đang s dng các dch v này vi
tư cách NTD. Mt ln na như đã đ
cp ti  trên, chúng ta cn có các
quy đnh v tiêu chun an toàn đt ra
t trưc khi các đim kinh doanh dch
v này đưc cp phép hot đng đ
h tuân th thì quyn li ca tr em
mi có th đưc bo v.
Bo v NTD là tr em đi
vi hàng hóa, dch v là các
phương tin thông tin
Tr em cũng là mt b phn NTD
trc tip và sôi đng ca các dch v
thông tin truyn hình, v.v. bao gm c
tivi, báo, đài phát thanh và dch v In-
ternet. Điu 29 Lut v bo v, chăm
sóc và giáo dc tr em 2004 ca Vit
Nam có quy đnh: “Trên xut bn
phm, đ chơi, chương trình phát
thanh, truyn hình, ngh thut, đin
nh nu có ni dung không phù hp
vi tr em thì phi thông báo hoc
ghi rõ tr em  la tui nào không
đưc s dng”. Tuy nhiên, đây là mt
điu khon ch mang tính nguyên tc
mà chưa đưc c th hóa trong thc
thi. Ví d,  nhiu quc gia trên th
gii có các điu khon c th cm
phát các chương trình truyn hình
hoc phát thanh có ni dung không
phù hp vi tr em vào thi gian mà
thưng có mt s lưng ln tr em
tip cn vi các phương tin truyn
thông này. Hay h cũng quy đnh c
th v các du hiu phi dán nhãn
trên các văn hóa phm hoăc phát 
đu các chương trình truyn hình
không dành cho tr em. Ngoài ra,
ngưi bán còn b cm bán mt s văn
hóa phm không phù hp cho tr em
dưi đ tui quy đnh.
Vn đ qung cáo
Tr em là b phn NTD có kh
năng tiêu th ln và có nh hưng
cao ti chi tiêu ca các gia đình. Do
vây, càng ngày các chương trình
qung cáo hoc khuyn mi càng
đưc thit k nhm vào đi tưng tr
em  đ tui nh hơn. Do vy, đã xut
hin không ít quan ngi ca cng
đng v tác đng ca các hot đng
qung cáo vi tr em. Mt s nghiên
cu trên th gii đã ch ra rng tr em
dưi 7 tui không có kh năng phân
bit gia các chương trình tivi, k c
qung cáo, vi đi thc. Do vy,
chúng rt d b dn dt bi các
chương trình qung cáo. Xét t góc
đ lut pháp bo v NTD, cn có các
quy đnh rõ ràng v các qung cáo có
kh năng dn dt ti n tưng sai lch
v hàng hóa dch v (misleading), các
qung cáo la đo (deceptive), có tính
cht so sánh (comparative) hoc đưa
thông tin không chính xác, đc bit
khi tính đn nh hưng ca chúng lên
tr em, và k c ngưi ln trong nhiu
trưng hp.
Trên đây là mt s vn đ liên
quan đn bo v quyn li NTD là tr
em  nưc ta cũng như kinh nghim
trên th gii. Mt cách vn tt, vn đ
bo v NTD tr em liên quan ch yu
đn các vn đ v an toàn (th cht
cũng như tinh thn), trong khi cha m
các em là nhng ngưi chu thit hi
v kinh t. Quyn li ca cha m và
tr em trong các trưng hp này cn
đưc bo v. Bên cnh vic đưa ra các
quy đnh v gii quyt tranh chp có
th áp dng đưc trong trưng hp
NTD, ngưi khiu ni là tr em, chúng
ta cũng cn xem xét li toàn b h
thng lut pháp có liên quan, đc bit
là h thng tiêu chun mà các cá
nhân, t chc kinh doanh hàng hóa
dch v cn tuân th. Ngoài ra, vic
đưa các ni dung liên quan đn bo
v NTD nói chung và bo v tr em
nói riêng vào chương trình giáo dc,
hoc các hot đng ngoi khóa t
các bc cơ s cn đưc xem xét thc
hin, đ đm bo giáo dc và thông
tin cho các em v quyn ca mình.
QU ANH
N
hm tìm hiu kinh nghim xây
dng lut, xây dng mô hình
cơ quan qun lý nhà nưc, các
t chc xã hi, mô hình các t chc
gii quyt khiu ni ca ngưi tiêu
dùng ca Hà Lan nhm góp phn
hoàn thin các quy đnh pháp lut v
bo v ngưi tiêu dùng ca Vit Nam,
t ngày 21 tháng 5 đn ngày 31
tháng 5 năm 2011, Đoàn công tác
ca Cc Qun lý cnh tranh, B Công
Thương do Phó Cc trưng Nguyn
Phương Nam làm trưng đoàn đã
thăm và làm vic vi các cơ quan
qun lý nhà nưc, cũng như các t
chc xã hi, tòa án tham gia vào công
tác bo v quyn li ngưi tiêu dùng
Hà Lan. Sau đây là mt s nét khái
quát v mô hình các cơ quan v bo
v ngưi tiêu dùng ca Hà Lan:
Cơ quan qun lý nhà
nưc v bo v ngưi tiêu
dùng ca Hà Lan
Hà Lan là mt quc gia có nn
kinh t phát trin, vi s dân là 16
triu ngưi, thu nhp bình quân đu
ngưi là 48.000 đô-la, công tác bo v
quyn li ngưi tiêu dùng mi đưc
các cơ quan Nhà nưc quan tâm cách
đây gn 20 năm, tuy nhiên, Cơ quan
Bo v ngưi tiêu dùng mi đưc
thành lp năm 2007.
Cc Bo v ngưi tiêu dùng Hà
Lan đưc thành lp năm 2007 theo
quy đnh 2006/2004 ca Châu Âu,
trc thuc B Kinh t, nông nghip và
ci cách. Nhân s ca Cc là 50 ngưi.
Cơ cu t chc
(hình dưới)
Nhim v chính ca Cc bo v
ngưi tiêu dùng
- Giám sát và nâng cao vic tuân
th pháp lut bo v ngưi tiêu
dùng, và nu cn tin hành các bin
pháp x lý.
- Hp tác bo v ngưi tiêu dùng
xuyên biên gii đòi hi s h tr ln
nhau trên cơ s Quy đnh s
2006/2004 (là cơ quan đu mi duy
nht ca Hà Lan).
- Trao quyn cho ngưi tiêu dùng
bng cách cung cp cho h thông tin
và hưng dn thông qua trung tâm
h tr ngưi tiêu dùng (đưc gi là
ConsuWijzez), liên kt vi NMA (Cơ
quan cnh tranh) và OPTa (Cơ quan
truyn thông và bưu chính đc lp).
Nhng văn bn pháp lut mà cơ
quan bo v ngưi tiêu dùng Hà lan
thc thi:
- Hành vi hot đng thương mi
không lành mnh; Qung cáo gây
nhm ln;Thương mi đin t; Giao
dch ca ngưi tiêu dùng; Điu
khon hp đng chung; Bán hàng t
xa; Timesharing; Du lch trn gói; Bán
hàng tn ca: Niêm yt giá; Lut v
dch v.
Mi quan h gia cơ quan bo v
ngưi tiêu dùng và các cơ quan có
liên quan khác:
- Cơ quan hp tác:
+ Hi bo v ngưi tiêu dùng;
+ Các cơ quan thc thi khác: NMA
(Cơ quan cnh tranh) và OPTa (Cơ
quan truyn thông và bưu chính đc
lp), NMA ( Cơ quan năng lưng).
+ Hp tác quc t (CPC, ICPEN).
- Các lĩnh vc hp tác:
+ Chia s thông tin;
+ Hp tác cùng điu tra trong
lãnh th quc gia và trong khu vc
EU;
+ Chuyn tip v vic;
+ Các chin dch truyn thông.
Hi Bo v ngưi tiêu dùng
Hi Bo v ngưi tiêu dùng Hà
Lan là mt t chc phi li nhun, có
thu phí hi viên đưc thành lp đ
bo v quyn li ca ngưi tiêu
dùng.
Hi có 250 nhân viên và 482.000
hi viên trên c nưc. Kinh phí hot
đng ca hi ch yu là t thu phí
hi viên (61 euro/năm), ngoài ra t
ngun thu các tp chí hưng dn
tiêu dùng do hi phát hành. Hi
không nhn bt c s h tr kinh phí
nào t Chính ph.
Vi nhng thành viên ca hi khi
có khiu ni xy ra, hi s đng ra
bo v quyn li ngưi tiêu dùng mà
không thu phí, còn nhng ngưi tiêu
dùng không phi là hi viên mun
hi bo v thì s phi chu phí như
thuê lut sư, phí khi kin.
Tòa án Hague cơ quan
gii quyt tranh chp ngưi
tiêu dùng
Ti Hà Lan có mt b phn trong
tòa án chuyên đ gii quyt khiu
kin ca ngưi tiêu dùng ti tòa án.
Tòa x kin đi vi nhng v có giá
Chin lưc và
truyn thông
Ban thư ký
Ban ph
trách thc
thi
Văn phòng
đu mi duy
nht vi EU
Ban tip
nhn v
vic
Trung tâm tư vn
ngưi tiêudùng
B TRƯNG
Cc trưng
Ban pháp
ch
V C A
13
CẠNH TRANH & NGƯỜI TIÊU DÙNG
Số 27 - 2011
Công tác bảo vệ quyền lợi
người tiêu dùng tại Hà Lan
V C A
14
CẠNH TRANH & NGƯỜI TIÊU DÙNG
Số 27 - 2011
BẢO VỆ NGƯỜI TIÊU DÙNG
T
heo mt kt qu nghiên cu ca Vin
nghiên cu dư lun xã hi – Ban Tuyên
giáo Trung ương đưa ra trong hi ngh
đánh giá tình trin khai thc hin các nhim
v năm 2011 ca cuc vn đng “Ngưi Vit
Nam ưu tiên dùng hàng Vit Nam” thì gn
80% ngưi tiêu dùng Vit Nam ưu tiên s
dng hàng dt may trong nưc.
Đây là mt tín hiu đáng khích l đi vi
các doanh nghip dt may trong nưc trong
bi cnh hàng năm có mt lưng hàng
ngoi khng l, đc bit là các mt hàng t
Trung Quc nhp khu tràn vào th trưng
Vit Nam. Ch trong 5 tháng đu năm, tng
nhp siêu nưc ta đã lên ti 6,5 t USD.
Cuc vn đng đã đưa ra nhiu gii pháp
và thu đưc nhng kt qu tích cc. Cùng vi
mt hàng dt may, nhiu sn phm ni đa
khác cũng đã chim đưc lòng tin ca ngưi
tiêu dùng, như sn phm rau qu là 58%, các
sn phm đ gia dng là 49%, vt liu xây
dng, đ ni tht là 38%, thuc men, dưc
phm, dng c y t là 26%, Các ca hàng,
h thng siêu th cũng cho bày bán nhiu
hơn các loi hàng hóa mang thương hiu
Vit, cá bit ti mt s siêu th  thành ph
H Chí Minh như Sài Gòn Co-op, hàng Vit
Nam chim ti 98%.
Các cơ quan ban ngành ca Trung ương
và đa phương, hip hi và doanh nghip
đang tích cc xúc tin nhiu chương trình đ
nhm hưng ng ch trương ca B chính
tr, nâng cao v th ca hàng dt may ti th
trưng trong nưc.
Ti cuc hp Ban ch đo Trung ương
Cuc vn đng “Ngưi Vit Nam ưu tiên
dùng hàng Vit Nam” phó th tưng Hoàng
tr nh hơn 5000 euro d kin trong
thi gian ti giá tr v kin v ngưi
tiêu dùng s lên đn 25000 euro.
Hin nay, đã có 10 qun trong tng
s 19 qun có tòa án bo v quyn li
ngưi tiêu dùng. Bình quân mi ngày
tòa án gii quyt 250 v vic khiu
kin ca ngưi tiêu dùng (tuy nhiên
s v vic mà đy đ nguyên đơn và
b đơn cùng đn tòa ch có 20%). Tòa
làm vic 4 ngày trong mt tun, phí
cho mi v vic là 250 euro do bên
thua kin phi tr.
Cơ quan gii quyt khiu
ni ca ngưi tiêu dùng Hà
Lan
Cơ quan gii quyt khiu ni ca
ngưi tiêu dùng Hà Lan là t chc phi
li nhun đưc thành lp đ gii
quyt các tranh chp ca ngưi tiêu
dùng vi các doanh nghip, đưc
thành lp t năm 1970, thành phn
gm cơ quan qun lý nhà nưc, đi
din ca các hip hi doanh nghip,
đi din hi bo v ngưi tiêu dùng;
kinh phí hot đng đưc tài tr ca
nhà nưc là 15%, 85% là ca các
doanh nghip; các quyt đnh ca Cơ
quan gii quyt khiu ni ngưi tiêu
dùng có tính bt buc và đm bo thi
hành.
Hin nay, trên c nưc Hà Lan có
50 Cơ quan gii quyt khiu ni
ngưi tiêu dùng, trong mi Cơ quan
đu có đi din ca cơ quan qun lý
nhà nưc, t chc xã hi v bo v
ngưi tiêu dùng, hip hi doanh
nghip, hot đng trên hu ht các
lĩnh vc ca nn kinh t như: đin t,
đin, nưc, giao thông vn ti, nhà ,
y t, giáo dc, bưu chính vin thông,
du lch, phim nh… thm chí c bo
v ngưi tiêu dùng trong mua bán
đng vt.
Trình t th tc gii
quyt khiu ni gia ngưi
tiêu dùng và doanh nghip
Ngưi tiêu dùng gi đơn khiu
ni lên Cơ quan gii quyt khiu ni
thông qua email, đng thi np phí
(t 25 euro đn 125 euro). Phía doanh
nghip b khiu ni phi np mt
khon tin đm bo thi hành.
Cơ quan gii quyt khiu ni đưa
ra quyt đnh căn c trên: Nguyên tc
hp lý và công bng; Các văn bn
pháp lut có liên quan ca Hà Lan v
v vic khiu ni; Quan đim ca các
bên; Chng c các bên cung cp;
Điu tra ca Cơ quan; Da trên đa s
phiu biu quyt ca Cơ quan gii
quyt khiu ni.
Quyt đnh ca Cơ quan là có tính
bt buc thc hin vi c hai bên:
Trong trưng hp ngưi tiêu dùng b
thua kin có nghĩa doanh nghip
không có li, khi đó doanh nghip
đưc ly li khon tin np tm ng
đm bo thi hành quyt đnh ca Cơ
quan, còn trong trưng hp doanh
nghip b thua thì Cơ quan gii quyt
khiu ni tr s tin mà doanh
nghip np đ đm bo thi hành
quyt đnh thi hành ca Cơ quan, nu
khon tin np tm ng không đ
doanh nghip phi np thêm, nu
doanh nghip không chu np thì
hip hi doanh nghip phi np thay
sau đó thu li doanh nghip.
T l gii quyt khiu ni ca
ngưi tiêu dùng thông qua Cơ quan
gii quyt khiu ni này có t l thành
công là 90% bi quyt đnh da trên
hp lý hóa quyn li và nghĩa v ca
các bên. Quá trình gii quyt v vic
đưc s hóa, ngưi tiêu dùng và
doanh nghip có th kim tra bt c
lúc nào thông qua mt khu đưc
cung cp ti website ca Cơ quan.
Ngưi tiêu dùng có th la chn
Cơ quan gii quyt khiu ni ngưi
tiêu dùng hoc gi đơn lên tòa án
gii.
Cơ quan gii quyt khiu ni
ngưi tiêu dùng là mt mô hình mi
v gii quyt khiu ni ngưi tiêu
dùng, Cơ quan này dung hòa đưc li
ích các bên do thành phn trong Cơ
quan có c cơ quan qun lý nhà nưc,
t chc xã hi v bo v ngưi tiêu
dùng, hip hi doanh nghip.
Hà Lan là mt nưc có nn kinh
t phát trin, cơ quan bo v ngưi
tiêu dùng mi đưc thành lp vào
năm 2007, tuy nhiên hot đng bo
v ngưi tiêu dùng đưc tin hành
rt hiu qu không ch t các cơ quan
nhà nưc như Cc Bo v quyn li
ngưi tiêu dùng, tòa án Hague mà
còn t các t chc xã hi v bo v
ngưi tiêu dùng, cũng như t chc
đc lp có các thành viên là nhà
nưc, hi ngưi tiêu dùng và hip hi
doanh nghip đng ra đ bo v
quyn li ngưi tiêu dùng. T thc
tin Hà Lan, thit nghĩ Vit Nam cn
giành s quan tâm hơn na vi công
tác bo v quyn li ngưi tiêu dùng
đ hot đng ngưi tiêu dùng t
trung ương đn đa phương hot
đng có hiu qu hơn, ngưi tiêu
dùng đưc bo v tt hơn.
ĐOÀN QUANG ĐÔNG
Người tiêu dùng
ưu tiên dùng hàng
dệt may trong nước

Xem chi tiết: Bản tin cạnh tranh và người tiêu dùng