Hoàn thiện chính sách tài chính hỗ trợ phát triển HTX Nông nghiệp ở Đồng bằng Sông Cửu Long

3
3.3 Các giải pháp hoàn thiện chính sách tài chính hỗ trợ phát triển HTXNN
ở ĐBSCL……………………………………………………………………….77
3.3.1 Chính sách tài chính . . . . . . . . .……………………………… 77
3.3.1.1 Chính sách NSNN . . . . .…… … ………………………………….77
3.3.1.2 Chính sách tín dụng NN .……………….…………………………… 82
3.3.1.3 Chính sách tài chính khác.…………….…………… ……………… 88
3.3.2 Chính sách tín dụng………………………………………………… 89
3.3.2.1Cho vay vôn tín dụng ngân hàng ………………………………. …….89
3.3.2.2 Quỹ tín dụng nhân dân…… …………………………………………. 90
3.3.2.3 Cho thuê tài chính……….….……………………… ………………. …91
3.3.3 Chính sách phát triển thị trường chứng khoán…………….…………92
3.4 Các giải pháp hỗ trợ khác……………………………………………… 93
3.41 Chính sách cán bộ và đào tạo nguồn nhân lực… …………………93
3.4.2 Chính sách đất đai………………………………………………….94
3.4.3 Chính sách hỗ trợ về khoa học và công nghệ…………………… 95
3.4.4 Chính sách hổ trợ tiếp thị và mở rộng thị trường………………….95
3.4.5 Chính sách hỗ trợ HTX đầu tư cơ sở hạ tầng………………………96
KẾT LUẬN














4
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT SỬ DỤNG TRONG LUẬN
VĂN




1. CNH-HĐH Công nghiệp hóa - hiện đại hóa.
2. DNVVN Doanh nghiệp vừa và nhỏ.
3. ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long.
4. GDP Tổng sản phẩm trong nước.
5. HTX Hợp tác xã.
6. HTXNN Hợp tác xã nông nghiệp.
7. PTNT Phát triển nông thôn.
8. UBND Ủy ban nhân dân.














5


DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU.

Bảng 2.1 Tốc độ tăng trưởng ( tính theo giá so sánh ).
Bảng 2.2 Cơ cấu kinh tế ( tính theo giá thực tế ).
Bảng 2.3 Số lượng HTX nông, lâm nghiệp và thủy sản tính đến ngày
01/07/2006.
Bảng 2.4 Số lao động làm việc trong HTXNN thời điểm 01/07/2006.
Bảng 2.5 Trình độ cán bộ chủ nhiệm HTXNN năm 2004.
Bảng 2.6 Tỷ trọng trình độ cán bộ chủ nhiệm HTXNN năm 2004.
Bảng 2.7 Vốn góp, nguồn vốn sản xuất của HTXNN.
Bảng 2.8 Công nợ của HTXNN tính đến ngày 31/12/2005.
Bảng 2.9 Doanh thu thuần hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ của
HTXNN năm 2005.
Bảng 2.10 Hiệu quả sản xuất, kinh doanh HTXNN năm 2004.
Bảng 2.11 Tổng sản phẩm trong nước theo giá thực tế phân theo thành phần
kinh tế.
Bảng 2.12 Cơ cấu tổng sản phẩm trong nước theo giá thực tế phân theo thành
phần kinh tế.
Bảng 2.13 Chỉ số phát triển tổng sản phẩm trong nước phân theo thành phần
kinh tế.




6




DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ.

Hình 2.1 Tỷ trọng HTXNN có đến ngày 01/07/2006.
Hình 2.2 Vốn góp bình quân 1 HTXNN các tỉnh ĐBSCL 01/07/2006.
Hình 2.3 Nguồn vốn sản xuất bình quân 1 HTXNN các tỉnh ĐBSCL có đến
ngày 01/07/2006.
Hình 2.4 Nợ phải trả, vay ngân hàng bình quân 1 HTXNN ĐBSCL đến ngày
01/07/2006.
Hình 2.5 Doanh thu thuần bình quân 1 HTXNN năm 2005.
Hình 2.6 Lãi, lỗ bình quân 1 HTXNN năm 2004.
Hình 2.7 Cơ cấu tổng sản phẩm trong nước theo giá thực tế phân theo thành
phần kinh tế.




LỜI MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài.
ĐBSCL là một vùng đồng bằng trù phú, có diện tích tự nhiên 3,97 triệu
ha, chiếm khoảng 12% tổng diện tích cả nước. Dân số năm 2006 khoảng 17,5
triệu người. Tốc độ tăng trưởng GDP của vùng từ 2001 – 2005 bình quân năm
đạt 11,37%, GDP năm 2005 của ĐBSCL chiếm 16,58% so với cả nước. Đây là
vùng trọng điểm sản xuất lương thực, thực phẩm của cả nước. Giá trị sản xuất
nông- lâm- ngư nghiệp hàng năm chiếm khoảng 40% tổng giá trị sản xuất nông-
lâm- ngư nghiệp quốc gia. Sản lượng lúa của vùng chiếm trên 50% tổng sản
lượng lúa cả nước; hàng năm đóng góp đến 90% sản lượng gạo xuất khẩu quốc
gia. Ngoài lúa, ĐBSCL còn có nhiều cây công nghiệp ngắn ngày, cây thực phẩm,
cây ăn trái các loại. . .Có được thành tựu đó là do chính sách đổi mới trong phát
triển nông nghiệp cả nước nói chung, ĐBSCL nói riêng, trong đó có sự đóng góp
rất quan trọng của các hộ gia đình và các HTXNN là hai thành phần cơ bản trong
sản xuất nông nghiệp ngày nay.
Phát triển kinh tế tập thể mà nòng cốt là HTX là chủ trương nhất quán và
lâu dài của Đảng và Nhà nước. Trong những năm qua Đảng và Nhà nước đã ban
hành nhiều chủ trương, chính sách phát triển kinh tế tập thể. Đến nay, hệ thống
chính sách, pháp luật về phát triển HTX khá hoàn chỉnh, tạo hành lang pháp lý
để xây dựng và phát triển HTX. Ở ĐBSCL số HTXNN mới thành lập ngày một
tăng, nhiều HTXNN chủ động tiếp cận được với các nguồn vốn, công nghệ, đất
đai, lao động, thông tin thị trường, làm ăn ngày càng hiệu quả hơn.
Sự phát triển của kinh tế hợp tác,HTXNN ở ĐBSCL tuy đã có những
chuyển biến tích cực, nhưng nhìn chung còn chậm và chưa đồng đều, HTXNN

1
trung bình, yếu kém còn chiếm tỷ lệ lớn. Điều này là do các chính sách tài chính
hiện nay chưa tạo được môi trường thuận lợi, chưa đáp ứng được đòi hỏi của
thực tiển, do đó chưa thúc đẩy kinh tế tập thể phát triển bắt kịp với nhịp phát
triển của các khu vực kinh tế khác.
Để góp phần thúc đẩy sự phát triển của các HTXNN ở ĐBSCL, cần phải
hoàn thiện các giải pháp tài chính của Nhà nước nói chung và từng vùng, miền
nói riêng, tác giả luận văn đã chọn đề tài :” Hoàn thiện chính sách tài chính hỗ
trợ phát triển Hợp tác xã nông nghiệp ở đồng bằng sông Cửu Long”
2. Mục đích nghiên cứu.
- Đánh giá thực trạng HTXNN ở ĐBSCL và chính sách tài chính hỗ trợ
phát triển HTX hiện nay.
- Đề nghị một số giải pháp hoàn thiện chính sách tài chính để nâng cao
hiệu quả hoạt động của HTXNN ở ĐBSCL.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
- Luận văn nghiên cứu các vấn đề liên quan đến HTXNN, các chính sách
tài chính hỗ trợ phát triển HTX về mặt lý luận cũng như thực tiển.
- Phạm vi nghiên cứu là các chính sách tài chính hỗ trợ phát triển HTXNN
ở ĐBSCL.
4. Phương pháp nghiên cứu.
Dùng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, cùng với các
phương pháp nghiên cứu phối hợp như:
- Nghiên cứu lý thuyết kết hợp với nghiên cứu thực tiển có đối chiếu, so
sánh.
- Thống kê vá tiếp thu kế thừa các kết quả đã có.
- Phân tích, đánh giá, tổng hợp các kết quả nghiên cứu.

2

5. Ý nghĩa khoa học và thực tiển.
- Nêu lên mối quan hệ tất yếu giữa chính sách tài chính và sự phát triển
của HTXNN.
- Tìm hiểu, rút kinh nghiệm từ các nước, nghiên cứu hoàn cảnh cụ thể ở
ĐBSCL, đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách tài chính để thúc
đẩy HTXNN phát triển trong thời gian tới.
6. Kết cấu luận văn.
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung luận văn gồm 3 chương :
- Chương I : Lý luận chung về HTXNN và chính sách tài chính hỗ trợ phát
triển HTXNN.
- Chương II: Thực trạng chính sách tài chính hỗ trợ phát triển HTXNN ở
ĐBSCL.
- Chương III: Các giải pháp hoàn thiện chính sách tài chính hỗ trợ phát
triển HTXNN ở ĐBSCL.


3
1
CHƯƠNG I
LÝ LUẬN CHUNG VỀ HTXNN
VÀ CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN HTXNN

1.1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HTXNN.
1.1.1 Khái niệm.
 Hợp tác xã .
Theo Luật hợp tác xã Việt Nam, Điều 1, hợp tác xã được định nghĩa như
sau : “ Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể do các cá nhân, hộ gia đình, pháp
nhân ( sau đây gọi chung là xã viên ) có nhu cầu, lợi ích chung, tự nguyện góp
vốn, góp sức lập ra theo quy định của Luật này để phát huy sức mạnh tập thể
của từng xã viên tham gia hợp tác xã, cùng giúp nhau thực hiện có hiệu quả các
hoạt động sản xuất, kinh doanh và nâng cao đới sống vật chất, tinh thần, góp
phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước”.
 Hợp tác xã nông nghiệp.
HTXNN là một trong các hình thức cụ thể của kinh tế hợp tác trong nông
nghiệp, là tổ chức kinh tế của những hộ gia đình, cá nhân, pháp nhân có cùng
nhu cầu và nguyện vọng, tự nguyện liên kết lại để phối hợp giúp đỡ nhau phát
triển kinh tế hoặc đáp ứng tốt hơn nhu cầu về đời sống của mỗi thành viên, tổ
chức và hoạt động theo các nguyên tắc luật pháp quy định, có tư cách pháp nhân.
1.1.2 Đặc điểm.
HTXNN có các đặc điểm chủ yếu về tổ chức và hoạt động như sau :
- Mọi công dân có đủ điều kiện quy định để trở thành xã viên theo Luật
HTX và điều lệ HTXNN đều có thể viết đơn gia nhập vào HTXNN và khi không
có nhu cầu gia nhập HTXNN có thể viết đơn ra khỏi HTXNN.
2
- Các xã viên HTXNN đều bình đẳng với nhau trong việc tham gia quản
lý, kiểm tra giám sát và có quyền ngang nhau trong biểu quyết, dù cổ phần đóng
góp không giống nhau.
- Tự quản, tự chịu trách nhiệm trong sản xuất, kinh doanh.
- Có tư cách pháp nhân, bình đẳng trước pháp luật.
1.1.3 Vai trò.
HTXNN là hình thức kinh tế tập thể của nông dân, vì vậy hoạt động của
HTXNN có tác động to lớn, tích cực đến hoạt động sản xuất của hộ nông dân.
Nhờ có hoạt động của HTXNN, các yếu tố đầu vào và các khâu dịch vụ cho hoạt
động sản xuất nông nghiệp được cung cấp kịp thời, đầy đủ và đảm bảo chất
lượng, các khâu sản xuất tiếp theo được đảm bảo làm cho hiệu quả sản xuất của
hộ nông dân được nâng lên.
Thông qua hoạt động dịch vụ, vai trò điều tiết sản xuất của HTXNN được
thực hiện, sản xuất của hộ nông dân được thực hiên theo hướng tập trung, tạo
điều kiện hình thành các vùng sản xuất tập trung chuyên môn hoá. Ví dụ: dịch vụ
làm đất, dịch vụ tưới nuớc, dịch vụ bảo vệ thực vật. … đòi hỏi sản xuất của hộ
nông dân phải thực hiện thống nhất trên từng cánh đồng về chủng loại giống, về
thời vụ gieo trồng và chăm sóc. Nếu hộ nông dân không thực hiện thống nhất sẽ
ảnh hưởng trực tiếp đến các công việc sản xuất và đến kết quả sản xuất cuối cùng
của họ.
HTXNN còn là nơi tiếp nhận những trợ giúp của Nhà nước tới hộ nông
dân, vì vậy hoạt động của HTXNN có vai trò cầu nối giữa Nhà nước với hộ nông
dân một cách có hiệu quả HTXNN ở những vùng chuyên môn hóa còn là hình
thức thể hiện mối liên minh công nông, đặc biệt sự gắn kết giữa khâu sản xuất
nguyên liệu và chế biến nông sản. Ví dụ: các hợp tác xã nghề muối ở huyện
3
Đông Hải, thị xã Bạc Liêu thuộc tỉnh Bạc Liêu có vai trò gắn kết giữa diêm dân
với Công ty Muối Bạc Liêu.
1.1.4 Các hình thức của HTXNN
 HTXNN làm dịch vụ.
Về hình thức, đây là tổ chức kinh tế trong nông nghiệp tách ra làm chức
năng dịch vụ cho nông nghiệp bao gồm :
- Dịch vụ các yếu tố đầu vào cho sản xuất nông nghiệp ( các HTX cung
ứng vật tư, giống . . .)
- Dịch vụ các khâu cho sản xuất nông nghiệp ( HTX làm đất, tưới nước,
bảo vệ thực vật. . .)
- Dịch vụ quá trình tiếp theo của quá trình sản xuất nông nghiệp ( HTX chế
biến, tiêu thụ sản phẩm . .)
Các HTX trên được tổ chức với mục đích phục vụ cho khâu sản xuất nông
nghiệp của các hộ nông dân là chủ yếu. Vì vậy, sự ra đời của các HTXNN làm
dịch vụ hoàn toàn xuất phát từ yêu cầu khách quan của sản xuất nông nghiệp,
trong đó đặc điểm sản xuất của ngành, trình độ sản xuất của các hộ nông dân chi
phối một cách trực tiếp nhất.
Trong nông nghiệp, do đặc điểm của ngành, một mặt nảy sinh các yêu cầu
khách quan đòi hỏi hình thành và phát triển các hình thức kinh tế hợp tác và
HTX, mặt khác nó đặt ra các giới hạn cho việc lựa chọn mô hình của kinh tế hợp
tác, trong đó mô hình các HTXNN làm dịch vụ thường được gọi là HTX dịch vụ
nông nghiệp là hình thức thích hợp và phổ biến. HTX dịch vụ nông nghiệp gồm
các loại hình sau :

Xem chi tiết: Hoàn thiện chính sách tài chính hỗ trợ phát triển HTX Nông nghiệp ở Đồng bằng Sông Cửu Long